Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2020 оны 02-р сарын 29
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хоногийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

МОНГОЛ ХЭЛ, УТГА ЗОХИОЛ СУДЛАЛ ЭРГЭН СЭРГЭЖ БУЙГ ОНЦЛОВ

НИЙТЛЭСЭН: 2018-08-04 18:45:50
Бусад > Номын ертөнц | Сэтгэгдэл: 0

 МУИС-ийн Монгол судлалын хүрээлэн, БНХАУ-ын Төвийн үндэстний их сургуулийн хамтран зохион байгуулж буй “Монгол хэл, утга зохиол судлал” олон улсын эрдэм шинжилгээний анхдугаар хурал хоёр дахь өдрөө үргэлжилж байна.

Уг хуралд эрдэмтэн судлаачид судалгаа шинжилгээнийхээ үр дүнг танилцуулан цаашдын чиг баримжаагаа тодорхойлсон юм.
Монгол судлалын хүрээлэнгийн захирал Д.Заяабаатар хэлэхдээ, “Монгол хэл, утга зохиол судлал зогсонги байдалтай байсан бол 2015 оноос эрчимтэй хөгжиж байна. Сүүлийн жилүүдэд төрөөс монгол судлалыг дэмжин ажиллах тодорхой арга хэмжээг авч, бид бүхэн монгол судлалыг хөгжүүлэх үйл ажиллагааг идэвхжүүлэн ажиллаж байна” хэмээн онцлов.

Хуралд Монгол, Унгар, БНСУ, БНХАУ, Польш зэрэг 9 орны 32 эрдэмтэн судлаач илтгэл тавилаа.



Монгол Улсын ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэнгийн доктор С.Энхжаргал “Монгол хэлц хэллэгийн далд утгыг тайлбарлах асуудлууд” сэдвээр илтгэл тавьсан юм. Тэрбээр илтгэлдээ, “Аливаа үндэстний хувьд соёлын элдэв зүйл, түүх зан заншлаа уламжлуулан үлдээхэд хэлний илэрхийллийн үүрэг асар их. Иймээс үндэстэн угсаатны уламжлалт соёлын агуулгыг илэрхийлсэн хэлц хэллэгийн утга санааг тайлбарлахад харь хэлтэнд төдийгүй уг соёлын мөн чанарыг үл мэдэх төрөлх хэлтэнд ч хүндрэл учирдаг. Хэлц хэллэгийн утга санааг ойлгохын тулд нүүдэлчин малчдын соёлын онцлогийг мэддэг байх шаардлага гарна. Нөгөө талаар Монгол ахуй, нүүдэлчин уламжлалт соёлоос улам бүр холдож буй энэ цаг үед хэлц хэллэгийн утга агуулгыг тайлбарлах онолын болоод хэрэглээний шаардлага урган гарч байна. Иймээс танихуйн хэл шинжлэлийн утга зүйн хүрээнд хувь хүний болоод үндэстний соёлын туршлагыг харгалзан үг хэллэгийн хэрэглээний утга буюу утгын далд бүрдүүлбэрт тулгуурлан тайлбарлах нь илүү үр дүнтэй болно” гэв. Мөн ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэнгийн доктор, профессор О.Самбуудорж, “Монгол хэлний хэлзүйн байгууллын хэв шинжийн судалгааны асуудалд” илтгэлдээ, “Хэв шинжийн судалгаа нь хэл шинжлэлийн чухал салбарын нэг боловч монгол хэлний хэлзүйн байгууллыг судлахад одоо хэр хараахан бүрэн байр сууриа эзэлж чадаагүй байна. Хэв шинжийн судалгааны зорилго нь тухайн хэлний хэлзүйн хэлбэрүүдийн задаргааг хийж тэдгээрийн үүргийг тодорхойлоход оршиж байгаа юм. Иймд монгол хэлний хэлзүйн байгууллын бүтэц үүргийг нарийн тодорхойлоход хэв шинжийн судалгаа юу юунаас чухал” хэмээн дурдав.

ХБНГУ, Тайванийн Шинжлэх Ухааны Академийн судлаач Беньямин Брозиг, “Халх аялгууны “ЮМ” сул үгийн хэрэглээний тогтолцоо” илтгэл тавьсан юм. Тэрбээр, “ЮМ гэдэг нэр үг XIV зуунд бий болсон бөгөөд хорчин халимаг гэх мэт монгол хэлний ихэнх аялгуунд энэ шатнаас цаашаа хөгжөөгүй. Халх аялуунд ЮМ нь  нэр үгийг шаардсан орчин тойронд өөрийн гэсэн утгагүй хөнгөн нэр болж хөгжөөд яваандаа хэдэн төрлийн өгүүлбэрийн эцэст хэрэглэгдэх сул үг болж шилжин, мөн асуух, хүүрнэх өгүүлбэрийн хэдэн тогтолцоонд оролцож эхэлсэн. Нөгөө талд “ч юм шиг” гэх мэт нэмэгдэн голлож адилтгасан цогцолбор “яасан сайхан юм бэ” гэх мэт харьцангуй их хэмжээг тэмдэг үгийн өгүүлэхүүнээр гайхаж хүүрнэж илэрхийлсэн цогцолборт ЮМ зайлшгүй хэрэглэгдэх хэрэгтэй байдаг” хэмээв.
 
Энэхүү хурлыг цаашид жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулах бөгөөд зөвхөн хоёр орны хүрээнд биш бусад улс орны эрдэмтэн судлаачидтай хамтран ажиллах аж.


Д.Болор-Эрдэнэ
Таны ямар жилтэй вэ?
Та Like дарж саналаа өгсөн ч таны санал нэмэгдэхгүй байвал Confirm дээр дарж саналаа баталгаажуулна уу! Та саналаа өгсөнөөр Facebook дээрээ өөрийн жилийн зурхайг хүлээн авч байх болно.
Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
Даавуун маскаа ЗӨВ СОНГОЖ хэрэглээрэй!
17 цаг    

Гуравдугаар сарын дунд үеэс дулаарна
17 цаг    

Нийтийн тээвэр өдрийн цагаар үйлчилж байна
17 цаг    

"SARS-COV-2 вирусийн аюулыг олон талын чармайлтаар зайлуулах боломжтой"
17 цаг    

ОБЕГ: Сураггүй алга болсон иргэнийг эсэн мэнд олжээ
17 цаг    

"Айж суух биш, хүн бүр хичээж амь насаа хамгаалах цаг ирээд байна"
17 цаг    

ЗГ: Гуравдугаар сарын 15-аас нүүрсний тээврийг тусгай горимоор эхлүүлнэ
17 цаг    

Өмнөд Солонгост халдвар авсан хүний тоо 2,000 давлаа
17 цаг    

БНСУ-аас ОХУ-аар дамжин ирсэн гурван иргэнийг тусгаарлажээ
17 цаг    

Ц.Элбэгдорж: ҮАБЗ хуулийнхаа дагуу ажиллахгүй байна
17 цаг    

ЗГХЭГ-ЫН ДАРГА Л.ОЮУН-ЭРДЭНЭ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГЫГ ШҮҮХЭД ӨГӨХ ҮҮ?
1 өдөр    

Пеп хоёр өөр багаар "Реал"-ыг Аваргуудын лигт талбайд нь хожсон анхны дасгалжуулагч
1 өдөр    

Жин хассаны дараа жингээ барих шилдэг зөвлөгөө
1 өдөр    

YG ENT : Охидын шинэ хамтлаг гаргахаар бэлдэж байна
1 өдөр    

БНСУ-д коронавирусийн халдвар авсан хүний тоо 505-аар нэмэгдэж, 1766 боллоо
1 өдөр    

Коко кола хортой юу?
1 өдөр    

Тайландаар дамжин Хятадаас 3 хүн ирснийг тусгаарлав
1 өдөр    

Б.Мандухай: Хураагдсан хар тамхийг лацдаж, тусгай зориулалтын өрөөнд хадгалж байгаад шүүгчийн захирамжаар устгадаг
1 өдөр    

Хонг Конгийн захиргаа иргэддээ 1200 доллар тараана
1 өдөр    

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Ши Жиньпин, Ли Көцян нартай уулзаад буцаж ирнэ
1 өдөр    

Зохиолч Д.Нацагдорж, Д.Пагмадулам нарыг тагнуулын ажилд ашигласан уу
1 өдөр    

С.Бямбадэлгэр: Хэлний цөөнхдөө зориулж таван дохиог л сурч гэгээлэг бүхнийг түгээе
1 өдөр    

1072 хувьцааны ноогдол ашгаа хүртэхэд юуг анхаарах вэ
1 өдөр    

Солонгос, Япон, Итали улсаас ирж буй иргэдийг улсын хилээр нэвтэрсэн өдрөөс нь эхлэн 14 хоног тусгаарлана
1 өдөр    

"Лион" талбайдаа "Ювентус"-ыг хожлоо
1 өдөр    

Ерөнхийлөгчийн айлчлалын талаар ГХЯ-наас мэдээлэл өгнө
1 өдөр    

Л.Эрдэнэчулуун: Зах, худалдааны төв, хүнсний дэлгүүрүүд хэвийн ажиллана
1 өдөр    

Налайх дүүрэг рүү өглөө, оройдоо дөрвөн автобус үйлчилнэ
1 өдөр    

БНХАУ-аас ирсэн 3 иргэнийг ХӨСҮТ-д тусгаарлалаа
1 өдөр    

Нийслэлийн ИТХ-ын дарга Р.Дагва: Хүн бүр хувийн сахилга баттай байцгаая
1 өдөр    

Э.Эрдэнэбилэг: Хэн нэгэнд таалагдахын тулд өөрийгөө “алж” болохгүй
1 өдөр    

Бүх сүм, хийдэд нийтийн арга хэмжээ явуулахыг хориглолоо
2 өдөр    

У.Хүрэлсүх: Монголчуудынхаа эрүүл мэндийн төлөө хаана, хорино, шийтгэнэ
2 өдөр    

Зорчих хөдөлгөөнийг хаасан, нийтийн тээврийг зогсоосон шийдвэрийг 3-р сарын 3 хүртэл сунгав
2 өдөр    

Фитнесс, баар, амралтын газар, дэн буудлуудыг түр хаахаар шийдвэрлэлээ
2 өдөр    

Хязгаарлалыг 2020.03.02 хүртэл сунгах санал гаргалаа
2 өдөр    

Гуравдугаар сарын 3-ны 08:00 цаг хүртэл нийтийн тээврийн үйлчилгээг зогсоолоо
2 өдөр    

Ковид 19-ийн улмаас Италийн “Сериа А” лигийн тоглолтууд хойшлов
2 өдөр    

АНУ, Энэтхэг 3 тэрбум ам.долларын батлан хамгаалахын гэрээ байгуулна
2 өдөр    

Амралтын өдрүүдээр үр бүтээлтэй байх 10 ЗӨВЛӨМЖ
2 өдөр    

Дэлхий дээр 100 жил тутамд аймшигт өвчин тохиодог нь зүгээр нэг давхцал уу?
2 өдөр    

Орон нутгийг зорьсон иргэд 2020.03.03-ныг хүртэл Улаанбаатар хот руу нэвтрэхгүй
2 өдөр    

Д.ЧОЙЖАМЦ:700 ЖИЛИЙН ӨМНӨ НЭГЭН СУДАР ДЭЭР САРЬСАН БАГВААХАЙН ЗУРАГ ТАВИАД ИРЭЭДҮЙД ИХ ХИЖИГ ӨВЧИН ГАРНА ГЭСЭН БАЙДАГ
4 өдөр    

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Сар шинийн баярын мэндчилгээ дэвшүүллээ
4 өдөр    

ЗӨВЛӨМЖ: Халдваргүйжүүлэлт хэрхэн хийх вэ?
4 өдөр    

Монголын тахилгат хайрхануудын домог, түүх
4 өдөр    

ЭРЧҮҮД ЯАГААД КОРОНАВИРУСЭЭР ИЛҮҮТЭЙ ӨВДӨЖ БАЙНА ВЭ?
4 өдөр    

Сар шинийн баярын өдрүүдэд нийтийн тээврийн хөдөлгөөнийг хэсэгчлэн зогсооно
5 өдөр    

Битүүлэх ёсон
5 өдөр    

"Төмөр хулгана" жилийн шинийн нэгний өглөө зүг мөрөө хэрхэн гаргах вэ?
5 өдөр    



Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 89460-008, 7711-2424
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.