Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2018 оны 12-р сарын 11
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хоногийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

ЭХ ХАТАН ДОНДОГДУЛАМЫН "ЭХ БАРИГЧ" ИЙН ӨГҮҮЛВЭЙ...

НИЙТЛЭСЭН: 2018-04-17 10:15:58
Бусад > Номын ертөнц | Сэтгэгдэл: 0

Монгол Улсын сүүлчийн хаан Наймдугаар Богд хааны хатан буюу монголчуудын билэгшээн хүндэтгэдэгээр Улсын Эх дагина их хатан Дондогдуламын тухай "Хүйлэн огторгуйн заадас" шинэ роман хэвлэгдэн гарч уншигч олныхоо гар дээр очиход бэлэн болоод байна.
Энэхүү шинэхэн романыг туурвин бүтээгч, зохиолч Баатарсүрэнгийн Шүүдэрцэцэгийг Эх хатан Дондогдуламын "Эх баригч" гэж нэрлэлтэй байна. Учир нь, түүхийн хуудсанд ч төдийлөн үнэн мөнөөрөө бүрэн бүтэн намтар түүхээ үлдээж амжаагүй, түмэн олон нь ч бодит амьдралыг нь бараг мэдэхгүй шахам болтлоо бүдгэрсэн манжийн дарлалаас чөлөөгдсөний дараах Монгол Улсын тусгаар тогтнолын билэг тэмдэг төдий бус нэн шинэ түүхэн хатан Дондогдуламын дүрийг уран зохиолд дахин амьдруулсны тул түүнийг ийнхүү нэрлэхэд болохоор санагдана. Зохиолч Б.Шүүдэрцэцэг хэд хэдэн түүхэн роман бичсэн туршлага, ажиглалт судалгаа, дүрээ нээж олох гэсэн эрлийнхээ үрээр түүхэн хатны "түүхий" намтрыг амилуулахдаа долоон жилийн хөдөлмөр, зүтгэл, хөлс оюуныхаа нөөцийг шавхсаныг түүний номынхоо нээлтэн дээр хэлсэн үгээс мэдлээ. Эх дагины тухай роман бичих гэж байгаагаа долоон жилийн өмнөөс зоригтой мэдэгдээд тэр цагаас эхлэн Дондогдулам хатны төрсөн нутаг Хөвчийн жонон бэйсийн хошуу буюу одоогийн Хэнтий аймгийн Баян-Адарга сум, өссөн нутаг Өмнөдэлгэр сум, алдарт Балдан Бэрээвэн хийд зэрэг түүний намтар түүхтэй холбоотой бүхий л газраар явж, нутгийн ахмад буурал, түүх судлаач, лам, малчин, багш, иргэн, дарга цэрэг гээд олон хүмүүнтэй уулзан ярилцаж, найз нөхөд, үзэг нэгт болон үзэл санаа ижилт улсуудын дэм дэмэнд сэтгэлээ эрчлэн байж бичжээ. Романаа хоёр шугамаар өрнүүлэн Эх дагинга их хатныг нэгдүгээр биеийн хүүрнэлээр нэгэн шугам татаж, Богд хаан болон түүний шадар түүхэн ноёдоор хоёр дахь шугамаа татаж зохиолжилсон байна. Түүхэн романы түүх нь өөрөө олон шугамтай тул ингэж нэгтгэсэн нь "Эх баригч ээж"-ийн ухааны учиг юм бол уу даа?
Номыг ганцаараа бүтээгээгүй олон нөхдийн тус дэм хамжлагаар бүтээснээ Б.Шүүдэрцэцэг дахин дахин хэлнэ лээ. Романы зөвлөхөөр Гарма Гаржид үжин Пэрэнлайлин хийдийн хамба, гэвш Д.Тайвансайхан, түүхийн ухааны зөвлөхөөр доктор Д.Энхцэцэг, бурханч лам Д. Ухаанзаяа, хатдын өргөөг санаачлагч М.Мөнхбат, хатдын "бууцыг засагч" , хатад судлаач МУСГЗ Оюунчимэг, сэтгүүлч С.Алтанцэцэг тэргүүтэн манлайлагч бүсгүйчүүл, хань Д. Болдхуяг гээд дотно хүмүүсийн гар сэтгэл нийлсэн долоон жил буюу олоон жилийн зүтгэл бас шингэснийг хэлэлтэй. Номын нүүрийн Цагаан Дара бурханы дүрийг зураач Ч.Солонго чадварлаг бүтээжээ. Номынх нь нээлтэд түүний эдгээр хүмүүсээс гадна түүний уншигч дэмжигч, жүжигчин, яруу найрагч, сэтгүүлчид ч иржээ. "Гарьд магнай" киноны даншиг тараах шахдаг Дондогдуламын дүрийг бүтээсэн МУГЖ Чойжилсүрэн гуай ирсэн нь уулзалтыг халуун болгов. Ардын уран зохиолч, яруу найргийн хатан хаан Ш.Дулмаа ч хадагтай үгээ шүлэгтэйгээ өргөлөө. Эх хатан Дондогдуламын шүлгээ МЗЭ-ийн шагналт яруу найрагч Ж.Батсайхан миний бие ч урилгаар уншлаа. Яруу найрагч МЗЭ-ийн шагналт Л.Батцэнгэл ч хатны тухай шүлгээрээ дайлав. Мөн Дондогдулам хатны өмсгөл бүхий хувцсаар гоён ая дуугаа өргөсөн дуучин Алтантүлхүүр ч олны дунд содон бөгөөд сонин байлаа. Олон жилийн өмнө зарлагдсан Дондогдулам хатны шинэ роман олны хүлээлттэй байсан бол одоо "Аз хур" номын дэлгүүрээс эхлээд олон газраар хүргэгдэн уншигчдаа хүрнэ шүү гэж Б.Шүүдэрцэцэг зохиолч хэлж байна. "Хүйлэн огторгуйн заадас" роман монголын сүүлчийн хатны тухай шинэ бүхнийг өгүүлэх болно.

Ж.Батсайхан

Таны ямар жилтэй вэ?
Та Like дарж саналаа өгсөн ч таны санал нэмэгдэхгүй байвал Confirm дээр дарж саналаа баталгаажуулна уу! Та саналаа өгсөнөөр Facebook дээрээ өөрийн жилийн зурхайг хүлээн авч байх болно.
Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
УЛААНБААТАРТ 14-16 ХЭМ ХҮЙТЭН БАЙНА
3 минут    

ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛБАЛ БИЕ ЭРХТЭНИЙ ХҮЧ САЙЖИРНА
4 минут    

ЦААШИД ШАТАХУУНЫ ҮНЭ ҮЕ ШАТТАЙГААР БУУРНА.
14 цаг    

ХОТЫН ДАРГА С.БАТБОЛДЫГ ҮҮРЭГТ АЖЛААС НЬ ЧӨЛӨӨЛЛӨӨ
15 цаг    

ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ЗҮГЭЭС ЕРӨНХИЙ ХЯНАЛТЫН СОНСГОЛ ЯВУУЛАХ ТУХАЙ АЛБАН БИЧИГ ХҮРГҮҮЛЭВ
15 цаг    

УИХ ДАХЬ АРДЧИЛСАН НАМЫН БҮЛГЭЭС МАН-Д ШААРДЛАГА ХҮРГҮҮЛЛЭЭ
16 цаг    

АШУҮИС-ИЙН ЦОГЦОЛБОРЫН СУРГАЛТЫН ТӨВ, ЭМНЭЛГИЙН БАРИЛГЫГ НЭЭВ
17 цаг    

“KFC” ХООЛНЫ ГАЗАРТ СОГТУУ ИРГЭН БУУ ГАРГАЖ ТАНХАЙРЧЭЭ
17 цаг    

“МЭДЛЭГ, УР ЧАДВАР ДЭЭШЛҮҮЛЭХ” СУРГАЛТАД ХАМРАГДАЖ БАЙНА
18 цаг    

ШАТАР СОНИРХОГЧДЫН НИЙСЛЭЛИЙН АВАРГЫГ ШАЛГАРУУЛЛАА
18 цаг    

ОХИД, ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ЭРХИЙН АСУУДЛААР ХАМТАРЧ АЖИЛЛАХ САНАМЖ БИЧИГ БАЙГУУЛЛАА
18 цаг    

НҮБ-ЫН БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ ХӨТӨЛБӨРИЙН ХҮРЭЭНД ГОЛОМТ БАНК ГЛОБАЛ БАНКУУДТАЙ ХАМТРАН ХАРИУЦЛАГАТАЙ БАНКНЫ БИЗНЕСИЙН ЗАРЧМУУДЫГ САНААЧЛАН ГАРГАЛАА
18 цаг    

2018 ОНЫ ТРЭНД ҮГНҮҮД
19 цаг    

Б.ПҮРЭВДОРЖ: НАМРЫН ЧУУЛГАНААР ХЭЛЭЛЦЭХ АСУУДАЛ 5-10 ХУВЬТАЙ БАЙНА
19 цаг    

МАН-ЫГ ТАТАН БУУЛГАХААР УЛСЫН ДЭЭД ШҮҮХЭД ХАНДАВ
19 цаг    

ТАЛУУД ХАМТРАН АЖИЛЛАХ САНАЛ СОЛИЛЦОВ
19 цаг    

ХОТЫН ДАРГАД ТАЛАРХАЛ ИЛЭРХИЙЛЭВ
19 цаг    

ОСГОЛТ, ХӨЛДӨЛТӨӨС СЭРГИЙЛЬЕ!
19 цаг    

ТАКЭШИ КИТАНО "ТАКАНОИВА ЗААВАЛ ЗОДОГ ТАЙЛАХ ХЭРЭГГҮЙ БАЙЛАА" ЯПОНЫ ОДУУД ТАКАНОИВАГЫН ТАЛААР...
19 цаг    

БОДИТ ЯВДЛААС СЭДЭВЛЭСЭН ШИЛДЭГ 12 СОЛОНГОС КИНО
19 цаг    

КЕВИН ХАРТЫГ “ОСКАР"-ЫН ХӨТЛӨГЧӨӨС ХӨӨГДЖЭЭ
19 цаг    

ХОЛБООНООС БАРИЛД ГЭСЭН Ч ТАКАНОИВА ЗОДОГ ТАЙЛЛАА
19 цаг    

36 НАС ХҮРСЭН НИКИ МИНАЖИЙН АМЬДРАЛЫН ДҮРЭМ
19 цаг    

EBAY ДЭЭР МЯНГАН АМ.ДОЛЛАРААР ЗАРАГДСАН СҮНСТЭЙ ХҮҮХЭЛДЭЙ ЭЗЭН РҮҮГЭЭ ДАЙРСАН ГЭВ
19 цаг    

4 ЖИЛИЙН ӨМНӨ АЛГА БОЛСОН МАЛАЙЗЫН ОНГОЦНООС ДУУТ ШУУДАН ИРСЭН ГЭЖ ШУУГИЖ БАЙНА
20 цаг    

АН-ЫН ДАРГА С.ЭРДЭНЭ БНАСАУ-ЫН ГАДААД ХЭРГИЙН САЙДЫГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА
20 цаг    

Ц.ЦОГЗОЛМАА: ӨӨРИЙНХӨӨ БУРУУ ҮЙЛДЭЛД БУСДЫГ БУРУУТГАЖ, ДАРАМТ ҮЗҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ
20 цаг    

Шинэ үгийг хэзээ ч мартахгүйгээр цээжлэх “гурван минутын арга”
20 цаг    

ХҮҮХДЭЭ ЦЭВЭР АГААРТ, ХАНИАД ТОМУУГҮЙ ӨВӨЛЖҮҮЛЭХ АМЬДРАЛД ОЙРХОН 7 ЗӨВЛӨГӨӨ
20 цаг    

ЦООХОР ИРВЭС АНХ УДААГАА КАМЕРЫН ДУРАНД ӨРТӨВ
20 цаг    

“ХҮҮХДИЙН КАБИНЕТ” УРТАСГАСАН ЦАГААР АЖИЛЛАЖ БАЙНА
20 цаг    

ДЭЛХИЙН МИССЭЭР МЕКСИКИЙН ГОО БҮСГҮЙ ШАЛГАРЛАА
20 цаг    

МОНГОЛ ҮНДЭСНИЙ ХУВЦАС "MISS UNIVERSE"-ИЙН ШИЛДЭГ ДӨРӨВТ БАГТЖЭЭ
20 цаг    

СЭТГҮҮЛЗҮЙН САЛБАРЫН ШИЛДГҮҮД ТОДОРЛОО
20 цаг    

ЕРӨНХИЙ КОНСУЛ Э.ГАЛБАДРАЛ НОХОЙ ЧАРГАНЫ АЯЛАГЧ Д.ТҮВШИНБАЯРЫГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА
21 цаг    

ХИЛИЙН ЧАНАДАД БОЛОВСРОЛ ЭЗЭМШСЭН ШИЛДЭГ 100 ЗАЛУУГ НЭГТГЭНЭ
21 цаг    

ЖИРЭМСЭН ЭМЭГТЭЙД ХАРЬЯАЛАЛ ХАРГАЛЗАХГҮЙГЭЭР ТУСЛАМЖ ҮЗҮҮЛЖ БАЙХЫГ ДААЛГАЖЭЭ
21 цаг    

ТОРГОН ХИЛИЙН ДАРХАН БАЙДАЛ АЛДАГДЖЭЭ
22 цаг    

СҮМО БӨХИЙН ХОЛБООНЫ 25 ЖИЛИЙН ОЙН БАРИЛДААНД О.ХАНГАЙ ТҮРҮҮЛЛЭЭ
22 цаг    

ЕРӨНХИЙЛӨГЧ УИХ-ЫН ЧУУЛГАНЫ ХУРАЛДААНД ХААЛТТАЙ МЭДЭЭЛЭЛ ХИЙНЭ
23 цаг    

УБТЗ-ЫН 6000 АЖИЛТАН “ҮНДЭСНИЙ ХУРИМТЛАЛЫН ХӨТӨЛБӨР”-Т НЭГДЛЭЭ
23 цаг    

НИЙТИЙН СОНСГОЛ ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА
23 цаг    

129 ДҮГЭЭР ЦЭЦЭРЛЭГИЙН ЗАСВАРЫН ТӨСЛИЙН ГЭРЭЭНД ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРЛАА
23 цаг    

"ХҮНИЙ ЭРХИЙГ ДАРХЛААЖУУЛЪЯ. ТА Ч БАС ЭРХЭЭ ХАМГААЛ" ӨДӨРЛӨГ БОЛНО
1 өдөр    

НАМЫН БҮЛГҮҮД ХУРАЛДАНА
1 өдөр    

УЛААНБААТАРТ 16-18 ХЭМ ХҮЙТЭН БАЙНА
1 өдөр    

ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛБАЛ БАЯЛАГ ТӨГС БОЛНО
1 өдөр    

КОФЕ УУХ НЬ ЭЛЭГНИЙ ХАВДРААР ӨВЧЛӨХ ЭРСДЛИЙГ БУУРУУЛНА
1 өдөр    

САХАЛ ЭРЧҮҮДИЙГ ЭРС ӨӨРЧИЛДӨГ ГЭДГИЙГ БОДИТООР НОТЛОН ХАРУУЛАХ 20 ЖИШЭЭ
1 өдөр    

ЭНЭХҮҮ ТУНГАЛАГ ЗҮЙЛ ЯМАР Ч ЦОНХЫГ НАРНЫ ГЭРЛЭЭР ЭРЧИМ ХҮЧ ГАРГАХ ЭХ ҮҮСВЭР БОЛГОН ХУВИРГАЖ ЧАДНА
1 өдөр    


Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 89460-008, 7711-2424
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.