Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2019 оны 03-р сарын 23
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хоногийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

ЭХ ХАТАН ДОНДОГДУЛАМЫН "ЭХ БАРИГЧ" ИЙН ӨГҮҮЛВЭЙ...

НИЙТЛЭСЭН: 2018-04-17 10:15:58
Бусад > Номын ертөнц | Сэтгэгдэл: 0

Монгол Улсын сүүлчийн хаан Наймдугаар Богд хааны хатан буюу монголчуудын билэгшээн хүндэтгэдэгээр Улсын Эх дагина их хатан Дондогдуламын тухай "Хүйлэн огторгуйн заадас" шинэ роман хэвлэгдэн гарч уншигч олныхоо гар дээр очиход бэлэн болоод байна.
Энэхүү шинэхэн романыг туурвин бүтээгч, зохиолч Баатарсүрэнгийн Шүүдэрцэцэгийг Эх хатан Дондогдуламын "Эх баригч" гэж нэрлэлтэй байна. Учир нь, түүхийн хуудсанд ч төдийлөн үнэн мөнөөрөө бүрэн бүтэн намтар түүхээ үлдээж амжаагүй, түмэн олон нь ч бодит амьдралыг нь бараг мэдэхгүй шахам болтлоо бүдгэрсэн манжийн дарлалаас чөлөөгдсөний дараах Монгол Улсын тусгаар тогтнолын билэг тэмдэг төдий бус нэн шинэ түүхэн хатан Дондогдуламын дүрийг уран зохиолд дахин амьдруулсны тул түүнийг ийнхүү нэрлэхэд болохоор санагдана. Зохиолч Б.Шүүдэрцэцэг хэд хэдэн түүхэн роман бичсэн туршлага, ажиглалт судалгаа, дүрээ нээж олох гэсэн эрлийнхээ үрээр түүхэн хатны "түүхий" намтрыг амилуулахдаа долоон жилийн хөдөлмөр, зүтгэл, хөлс оюуныхаа нөөцийг шавхсаныг түүний номынхоо нээлтэн дээр хэлсэн үгээс мэдлээ. Эх дагины тухай роман бичих гэж байгаагаа долоон жилийн өмнөөс зоригтой мэдэгдээд тэр цагаас эхлэн Дондогдулам хатны төрсөн нутаг Хөвчийн жонон бэйсийн хошуу буюу одоогийн Хэнтий аймгийн Баян-Адарга сум, өссөн нутаг Өмнөдэлгэр сум, алдарт Балдан Бэрээвэн хийд зэрэг түүний намтар түүхтэй холбоотой бүхий л газраар явж, нутгийн ахмад буурал, түүх судлаач, лам, малчин, багш, иргэн, дарга цэрэг гээд олон хүмүүнтэй уулзан ярилцаж, найз нөхөд, үзэг нэгт болон үзэл санаа ижилт улсуудын дэм дэмэнд сэтгэлээ эрчлэн байж бичжээ. Романаа хоёр шугамаар өрнүүлэн Эх дагинга их хатныг нэгдүгээр биеийн хүүрнэлээр нэгэн шугам татаж, Богд хаан болон түүний шадар түүхэн ноёдоор хоёр дахь шугамаа татаж зохиолжилсон байна. Түүхэн романы түүх нь өөрөө олон шугамтай тул ингэж нэгтгэсэн нь "Эх баригч ээж"-ийн ухааны учиг юм бол уу даа?
Номыг ганцаараа бүтээгээгүй олон нөхдийн тус дэм хамжлагаар бүтээснээ Б.Шүүдэрцэцэг дахин дахин хэлнэ лээ. Романы зөвлөхөөр Гарма Гаржид үжин Пэрэнлайлин хийдийн хамба, гэвш Д.Тайвансайхан, түүхийн ухааны зөвлөхөөр доктор Д.Энхцэцэг, бурханч лам Д. Ухаанзаяа, хатдын өргөөг санаачлагч М.Мөнхбат, хатдын "бууцыг засагч" , хатад судлаач МУСГЗ Оюунчимэг, сэтгүүлч С.Алтанцэцэг тэргүүтэн манлайлагч бүсгүйчүүл, хань Д. Болдхуяг гээд дотно хүмүүсийн гар сэтгэл нийлсэн долоон жил буюу олоон жилийн зүтгэл бас шингэснийг хэлэлтэй. Номын нүүрийн Цагаан Дара бурханы дүрийг зураач Ч.Солонго чадварлаг бүтээжээ. Номынх нь нээлтэд түүний эдгээр хүмүүсээс гадна түүний уншигч дэмжигч, жүжигчин, яруу найрагч, сэтгүүлчид ч иржээ. "Гарьд магнай" киноны даншиг тараах шахдаг Дондогдуламын дүрийг бүтээсэн МУГЖ Чойжилсүрэн гуай ирсэн нь уулзалтыг халуун болгов. Ардын уран зохиолч, яруу найргийн хатан хаан Ш.Дулмаа ч хадагтай үгээ шүлэгтэйгээ өргөлөө. Эх хатан Дондогдуламын шүлгээ МЗЭ-ийн шагналт яруу найрагч Ж.Батсайхан миний бие ч урилгаар уншлаа. Яруу найрагч МЗЭ-ийн шагналт Л.Батцэнгэл ч хатны тухай шүлгээрээ дайлав. Мөн Дондогдулам хатны өмсгөл бүхий хувцсаар гоён ая дуугаа өргөсөн дуучин Алтантүлхүүр ч олны дунд содон бөгөөд сонин байлаа. Олон жилийн өмнө зарлагдсан Дондогдулам хатны шинэ роман олны хүлээлттэй байсан бол одоо "Аз хур" номын дэлгүүрээс эхлээд олон газраар хүргэгдэн уншигчдаа хүрнэ шүү гэж Б.Шүүдэрцэцэг зохиолч хэлж байна. "Хүйлэн огторгуйн заадас" роман монголын сүүлчийн хатны тухай шинэ бүхнийг өгүүлэх болно.

Ж.Батсайхан

Таны ямар жилтэй вэ?
Та Like дарж саналаа өгсөн ч таны санал нэмэгдэхгүй байвал Confirm дээр дарж саналаа баталгаажуулна уу! Та саналаа өгсөнөөр Facebook дээрээ өөрийн жилийн зурхайг хүлээн авч байх болно.
Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
KFC-Д ХОРДСОН ГЭХ ХҮНИЙ ТОО ГУРАВ БОЛЖЭЭ
1 минут    

А.ГАНБАТЫГ ЗХЖШ-ЫН ДАРГААР ТОМИЛЛОО
7 цаг    

ОН ГАРСАНААС ХОЙШ 56 ХҮН ЗАМ ТЭЭВРИЙН ОСЛООР НАС БАРЖЭЭ
8 цаг    

“ХЭВТҮҮЛ” ХӨДӨЛГӨӨНИЙХӨН ЭЭЛЖИТ ЖАГСААЛАА МАРГААШ ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
9 цаг    

ЖДҮХС-Г ЦӨЛМӨСӨН ГИШҮҮД ЖИРИЙН ИРГЭДИЙГ ДООЁОЛЖ ЭХЭЛЖЭЭ
9 цаг    

“МОНГОЛЫН ГЕОЛОГИ ХАЙГУУЛ 2019” ЧУУЛГА УУЛЗАЛТ БОЛНО.
10 цаг    

ЗУРГААН НАСТАЙ ХҮҮ ЦОНХООР УНАЖ, АМИА АЛДЖЭЭ
11 цаг    

ХЯНАЛТ ШАЛГАЛТАД НИЙТ 343 БАРИЛГА БАЙГУУЛАМЖИЙГ ХАМРУУЛЛАА
12 цаг    

ХАРААНЫ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ИРГЭДИЙН ХИЙСЭН ЭКО ТОРЫГ 400 ТӨГРӨГӨӨР АВААРАЙ
12 цаг    

МАН-ЫН БҮЛГИЙН ДАРГА ЭРҮҮГИЙН ХЭРЭГТ ХОЛБОГДОЖ ЯЛ ШИЙТГҮҮЛЖЭЭ
12 цаг    

ЗАМ ТЭЭВРИЙН ОСЛООР 10 ХҮН АМЬ НАСАА АЛДЖЭЭ
12 цаг    

ЖДҮХ САНГИЙН ЗЭЭЛИЙГ ХЭРХЭН ОЛГОХ ТАЛААР ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ БОЛОВ
12 цаг    

С.ЭРДЭНЭ: Л.БОЛД МАНАЙ НАМЫН ГИШҮҮНЧЛЭЛЭЭС ХАСАГДААГҮЙ БАЙГАА
12 цаг    

ДУУЧИН НАРА ХҮҮГИЙНХЭЭ ААВЫН ЖИНХЭНЭ ТӨРХИЙГ ИЛ БОЛГОЛОО
13 цаг    

ПРОКУРОР Ё.САГСАЙТАЙ ХОЛБООТОЙ НУУЦ БИЧЛЭГИЙГ ДЭЛГЭЛЭЭ /БИЧЛЭГ/
13 цаг    

Х.БОЛДБААТАР: ЦАГДАА НАР АРХИВ РУУ ОРЖ ҮЗЭЭД, 10 ЗУРАГ АВЧ ЯВСАН
14 цаг    

СУРАГЧ ХҮҮХДҮҮД РОБОТ АВТОБУС УГСАРЧ СУРЛАА
14 цаг    

ӨНӨӨДӨР МОНГОЛ ХҮН САНСАРТ НИССЭНИЙ 38 ЖИЛИЙН ОЙН ӨДӨР
14 цаг    

ЦАХИМ ОРЧИНД ҮЙЛДЭГДЭХ ГЭМТ ХЭРГИЙН ТОО ӨСЧЭЭ
15 цаг    

НАУРЫЗЫН БАЯР ТОХИОЖ БАЙНА
15 цаг    

МОНГОЛ ХЭЛ, БИЧГИЙН ШАЛГАЛТ МАРГААШ ЭХЭЛНЭ
15 цаг    

ӨНӨӨДӨР “ДЭЛХИЙН УСНЫ ӨДӨР” ТОХИОЖ БАЙНА
15 цаг    

ЧУУЛГАНААР АШИГТ МАЛТМАЛЫН ТУХАЙ ХУУЛИЙН ТӨСЛИЙГ ХЭЛЭЛЦЭНЭ
15 цаг    

УИХ-ЫН ДАРГА Г.ЗАНДАНШАТАР КАЗАХ ТҮМЭНД МЭНДЧИЛГЭЭ ДЭВШҮҮЛЭВ
15 цаг    

ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ
15 цаг    

УЛААНБААТАР ХОТОД 0-2 ХЭМ ХҮЙТЭН БАЙНА
16 цаг    

ҮС ЗАСУУЛАХАД ТОХИРОМЖГҮЙ
16 цаг    

ТАВАН ЭМНЭЛГИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГ ТҮДГЭЛЗҮҮЛЭХ САНАЛ ХҮРГҮҮЛЖЭЭ
1 өдөр    

ХУУЛЬ ЗҮЙН ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ ЗӨВЛӨГӨӨ ӨГӨХ ӨДӨРЛӨГ БОЛЛОО
1 өдөр    

21 НАСТАЙ ЗАЛУУГ ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ЭМЧ ДЭЭР ХУВИАРЛАСАН НЬ ҮНЭН ГЭВ
1 өдөр    

АЛЬ ДҮҮРГҮҮД ӨРСӨЛДӨХ ЧАДВАРААРАА ТЭРГҮҮЛЭВ?
1 өдөр    

"ЭРДЭНЭС-ТАВАНТОЛГОЙ" ХК КАНАДЫН МЭРИТ САНТАЙ ХАМТРАН АЖИЛЛАЖ БАЙНА
1 өдөр    

ИРГЭНИЙ ҮНЭМЛЭХЭЭ ЦАХИМААР ЗАХИАЛЖ, ГУРАВ ХОНОГИЙН ДАРАА АВАХ БОЛОМЖТОЙ БОЛЛОО
1 өдөр    

Н.ЭНХБАЯР: БИ ЦАГДААГИЙН БАЙГУУЛЛАГАД ОЧИЖ МЭДҮҮЛЭГ ӨГӨХГҮЙ
1 өдөр    

АВРАГЧИД 84 УДААГИЙН ШУМБАЛТ ХИЙВ
1 өдөр    

УЕП-ЫН ОРЛОГЧИД Ш.ЭРДЭНЭБИЛЭГИЙН НЭРИЙГ ДЭВШҮҮЛЖЭЭ
1 өдөр    

СҮРЬЕЭ ӨВЧНӨӨС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЬЕ
1 өдөр    

“ЭРДЭНЭТ VЙЛДВЭР" ХХК-ИЙГ ТӨҮГ БОЛГОЛОО
1 өдөр    

Ц.НЯМДОРЖ: Ч.СОДНОМДАРЖАА, Т.ЧИМГЭЭ НАРЫН АР ГЭРЭЭС МОНГОЛ ТӨРИЙН ӨМНӨӨС УУЧЛАЛ ГУЙЖ БАЙНА
1 өдөр    

“ЭРДЭНЭТ”-ИЙН ДАРГАД ЯРИГДАЖ БУЙ У.ХҮРЭЛСҮХИЙН НАЙЗ ГЭГДЭХ, АМГТГ-ЫН ДАРГА Х.ХЭРЛЭН ГЭЖ ХЭН БЭ?
1 өдөр    

С.ЗОРИГИЙН ХЭРГИЙГ ШАЛГАСАН ДӨРВӨН ХҮНИЙГ БАРИВЧЛАН СААТУУЛААД БАЙНА
1 өдөр    

ОН ГАРСАНААС ХОЙШ ГАЛ ТҮЙМРИЙН УЛМААС 17 ХҮН АМЬ НАСАА АЛДЖЭЭ
1 өдөр    

ЦЕГ АВТО БААЗЫН ШИНЧЛЭЛ ХИЙВ
1 өдөр    

ОЛИМПЫН НААДМЫН БАМБАРЫГ ТАНИЛЦУУЛЖЭЭ
1 өдөр    

ТАТВАРЫН БАГЦ ХУУЛИЙГ ХЭЛЭЛЦЭНЭ
1 өдөр    

“ГОВИЙН ЗЭРЭГЛЭЭ”-ГИЙН АРСЛАНГ ЭРГЭН ДУРСАНА
1 өдөр    

ӨНӨӨДӨР ГАМШГИЙН ЗАРЛАН МЭДЭЭЛЛИЙН ДУУТ ДОХИО ДУУГАРНА
1 өдөр    

ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ
1 өдөр    

УЛААНБААТАРТ ӨДӨРТӨӨ 2 ХЭМ ХҮЙТЭН
1 өдөр    

ҮС ЗАСУУЛБАЛ ӨЛЗИЙТЭЙ САЙН
1 өдөр    


Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 89460-008, 7711-2424
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.