Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2018 оны 06-р сарын 24
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хоногийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

ХҮННҮ НАР БИЧИГ ҮСЭГТЭЙ БАЙЖЭЭ

НИЙТЛЭСЭН: 2018-03-13 11:02:21
Чөлөөт цаг > Сонин хачин | Сэтгэгдэл: 0

Манай эриний өмнөх III зуунд Монгол нутагт эртний нүүдэлчин овог аймаг болох Хүннү, Дунху нар амьдарч байсан бөгөөд Хүннү нар бичиг үсэгтэй байсан нь түүхийн баримт бичгээр нотлогдож байна. Энэ бичиг нь манай эриний 500-гаад оны үед монгол нутагт амьдарч байсан жужанаар дамжин түрэг үндэстэнд уламжлан очсон байж болох бөгөөд руки бичиг гэж судлаачид үздэг байна. Төв аймгийн Баян суманд орших Түрэгийн хаан улсын зөвлөх байсан мэргэн Тоньюкүкийн хөшөөг руки бичгээр бичиж үлдээжээ. Гэрэлт хөшөөний бичээсэд Тоньюкүк өөрөө Нанхиадын эрхэнд хүмүүжсэн, түүний мөрөөдөл нь тусгаар Түрэг улс хаантай болоход орших бөгөөд удалгүй хаантай болсон ч эргээд Нанхиадын эрхшээлд орон, аливаа зүйлийг хийхэд хатан зориг, баатарлаг үйлс хэрэгтэй зэргийг дурдсан байдаг ажээ.

Монгол бичиг анх бий болохдоо хэл найруулга сайн байж

Чингис хаан Монголын олон тархай бутархай аймгуудыг нэгтгэн Ил Монгол улсыг байгуулсан нь монгол хэл, монгол бичиг үсгийн гол үндэс болжээ. 1205 онд Чингис хаан Найман улсын Таян хааны бичгийн сайд Тататунгааг олзлон авснаар уйгар монгол бичгийг авч хэрэглэж байсан тухай олон эх сурвалжид тэмдэглэн үлдсэн байдаг. Гэвч зарим эрдэмтэд XIII зууны монгол бичгийн хэл хэдийнэ зөв боловсорсон бичих зүйтэй хэл байсныг нотолж, монгол бичгийг Монголын эзэнт гүрэн байгуулагдахаас олон зууны тэртээ Монгол нутагт улс гүрнээ байгуулж явсан монгол аймгууд хэрэглэж ирсэн гэж үздэг аж.

Юань гүрний төрийн бичиг нь дөрвөлжин бичиг байв

Дөрвөлжин бичиг нь Хубилай хааны (1215-1294) зарлигаар төвдийн Пагва лам Лодойжалцан 1269 онд зохиосон бичиг юм. Дөрвөлжин бичиг хэлбэр дүрсийн хувьд төвд үсэгт, зурлага бичлэгийн хувьд монгол бичигт тулгуурлан зохиосон үет бичиг юм. Энэ бичигт монголчуудын соёлын хэрэгцээнд тухайлбал Монголын их Юань гүрний хэмжээнд албан ёсны төрийн бичиг болж, зуу гаруй жил буюу Юань гүрэн мөхтөл (1368 он хүртэл) хэрэглэгдэж байжээ.

Дөрвөлжин үсгээр Юань гүрний бүх албан хэргийг хөтлөхийн зэрэгцээ нийт монголчуудын дунд түгээн дэлгэрүүлэх талаар Хубилай хаан өөрөө биечлэн ихээхэн зүтгэл, хүч чармайлт тавьж байсан хэрнээ монгол туургатнуудын дунд түгээмэл дэлгэрч чадаагүй байна. Тэгэвч дөрвөлжин бичиг монголчуудын нэгэн үеийн түүх, соёлын хэрэгцээнд үйлчилсэн өвөрмөгц нэгэн бичиг үсэг мөн тул монгол үндэстний бахархал, монгол туургатны соёлын нэгэн нандин өв юм.

Энэ дашрамд өгүүлэхэд “Алтан товч”-ийг 1651 онд түүхч лам Лувсанданзан зохиосон бөгөөд энэ номд Чингис хаанаас Лигдэн хааныг хүртэлх XIII-XVIII зууны үеийн Монголын түүхийг бичсэн бөгөөд “Монголын нууц товчоо”-ны монгол үсгээр бичигдсэн нэг эх нь гэж судлаачид үздэг байна.

Таны ямар жилтэй вэ?
Та Like дарж саналаа өгсөн ч таны санал нэмэгдэхгүй байвал Confirm дээр дарж саналаа баталгаажуулна уу! Та саналаа өгсөнөөр Facebook дээрээ өөрийн жилийн зурхайг хүлээн авч байх болно.
Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
Шинэ элсэгчдэд зориулсан боловсролын яармаг болно
28 минут    

​УЛСЫН ХАРЦАГА Г.ГАНХУЯГ: СОШИАЛ ОРЧИНД МИНИЙ МУУГ ҮЗНЭ ГЭВЭЛ МАЙ ШҮҮ
21 цаг    

Аса аварга: “Битий гуцаад бай атийсан новш чинь”
21 цаг    

Justin Timberlake:Өөрийн Фэйсбүүк Хуудсандаа Наки-д Хандан Итгэмээргүй Гайхалтай Постыг Хийжээ.
21 цаг    

Э.Чулуунчимэг: Чамаас хүүхдийн тэтгэмжийн мөнгө гуйхгүй, охиноосоо ч илүү хайртай хүүдээ бүх юмаа зарцуул!
21 цаг    

ДЭЛГЭЦИЙН БҮТЭЭЛД НАХИАЛЖ БУЙ ДЭЛБЭЭ
21 цаг    

ЖАРГАЛТАЙ ГЭРГИЙ ГАЛА Г.БОЛОРОО
21 цаг    

ДУУЧИН Л.НАСАНБУЯН:БИ УГААСАА ДАХИЖ МОНГОЛД ШОУНД ОРОХГҮЙ
21 цаг    

Дуучин Болд анх удаагаа дуугаа зөв дууллаа
21 цаг    

Дуучин Б.Болд, Э.Чулуунчимэг, Х.Мөнгөнцэцэг нарын “ҮНЭН ХУДАЛ” нь мэдэгдэхгүй адармаатай асуултын ХАРИУЛТ
21 цаг    

Осолд орсон цэргийн сүнс биенээсээ салан тэнэдэг байв
21 цаг    

“СИТИ-ТУР” БУЮУ ХОТЫН АВТОБУСТАЙ АЯЛЛЫН НЭЭЛТ
1 өдөр    

АВТОБУСААР ЗОРЧИГЧИД СМАРТ КАРТАА АШИГЛАЖ БУЙ ЭСЭХИЙГ ШАЛГАЖ БАЙНА
1 өдөр    

БНЭУ-ЫН ДОТООД ХЭРГИЙН САЙД РАЖНАТ СИНГХ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГАД БАРААЛХЛАА
1 өдөр    

ЭРХТЭН ШИЛЖҮҮЛЭН СУУЛГУУЛСАН ИРГЭДИЙН СПОРТЫН НААДАМ БОЛЖ БАЙНА
1 өдөр    

ШИНЭ ЭЛСЭГЧДЭД ЗОРИУЛСАН БОЛОВСРОЛЫН ЯАРМАГ БОЛНО
1 өдөр    

ТӨМС, ХҮНСНИЙ НОГООНЫ ҮНЭ 15.3 ХУВИАР ӨСЧЭЭ
1 өдөр    

МОНГОЛБАНК 88.7 САЯ АМ.ДОЛЛАРЫГ ВАЛЮТЫН ЗАХАД НИЙЛҮҮЛЖЭЭ
1 өдөр    

СУМДЫН БОДЛОГЫН БАРИМТ БИЧИГТ ХЯНАЛТ ҮНЭЛГЭЭ ХИЙВ
1 өдөр    

ИХЭНХ НУТГААР БОРООТОЙ
1 өдөр    

ЗАРИМ АВТОЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ТҮР ХЯЗГААРЛАНА
1 өдөр    

АРЬС, ШИРНИЙ ҮЙЛДВЭРҮҮДЭД 86 ТЭРБУМ ТӨГРӨГИЙН ХӨНГӨЛӨЛТТЭЙ ЗЭЭЛ ОЛГОЖЭЭ
1 өдөр    

ОРХИГДООГҮЙ УРЛАГ
1 өдөр    

Д.СУМЪЯАБАЗАР: ТАВАНТОЛГОЙН 30 ХУВЬД IPO ГАРГАХАД 1-6 ТЭРБУМ АМ.ДОЛЛАР БОСГОХ БОЛОМЖТОЙ
1 өдөр    

АВТОМАТ ЖОЛООДЛОГОТОЙ МАШИНЫГ ХУРДНЫ ЗАМ ДЭЭР ТУРШЖЭЭ
1 өдөр    

цаг агаарын мэдээ
1 өдөр    

ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛБАЛ ЭРЧ ХҮЧ САЙЖИРНА
1 өдөр    

АХИЛЛ МУУР ӨНӨӨДРИЙН ТОГЛОЛТОД БРАЗИЛИЙН ШИГШЭЭ БАГИЙГ ЯЛНА ГЭЖ ЗӨГНӨВ
1 өдөр    

НӨХӨН БОЛОН ДАХИН СОНГУУЛИЙГ АЖИГЛАХ ОХУ-ЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИДТЭЙ УУЛЗАВ
1 өдөр    

СЭРГЭЭШ ХЭРЭГЛЭСЭН НЬ ТОГТООГДСОН БӨХЧҮҮДИЙГ НААДАМД БАРИЛДУУЛАХГҮЙ
1 өдөр    

ОЛОН УЛСЫН ТОГТВОРТОЙ ХӨГЖЛИЙН ХҮРЭЭЛЭНГИЙН АХЛАХ ЗӨВЛӨХТЭЙ УУЛЗАВ
1 өдөр    

ДУНД БОЛОН БОГИНО ХУГАЦААНЫ БОДЛОГЫН БАРИМТ БИЧГҮҮДИЙН УЯЛДААГ САЙЖРУУЛНА
1 өдөр    

АЖ АХУЙН НЭГЖИЙН ОРЛОГЫН АЛБАН ТАТВАРЫН ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙГ ӨРГӨН МЭДҮҮЛЭВ
1 өдөр    

УИХ ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ХОРИГИЙГ ХҮЛЭЭЖ АВЛАА
1 өдөр    

УИХ-ЫН ЧУУЛГАН 52 ХУВИЙН ИРЦТЭЙ ЭХЭЛЛЭЭ
1 өдөр    

МОНГОЛ, БНСУ-ЫН СЭТГҮҮЛЧДИЙН 5 ДАХЬ УДААГИЙН УУЛЗАЛТ БОЛЛОО
1 өдөр    

МАНАЙ УЛСЫН ХУВЬД НИЙТ АЖИЛЛАГСДЫН ДУНД ЭЗЛЭХ ЗАЛУУСЫН ТОО ТОГТМОЛ БУУРАХ ХАНДЛАГАТАЙ БАЙНА
1 өдөр    

АЛТАЙ, ТҮРЭГ, МОНГОЛ СУДЛАЛЫН ХОЛБОО БАЙГУУЛАВ
1 өдөр    

ЭМИЙН ХАРШИЛ АМЬ НАСАНД ХАМГИЙН АЮУЛТАЙГ ЭМЧ НАР АНХААРУУЛАВ
1 өдөр    

БАЙНГЫН ХОРОО ТАВАНТОЛГОЙН 30 ХУВИЙГ ЭДИЙН ЗАСГИЙН ЭРГЭЛТЭД ОРУУЛАХЫГ ДЭМЖИВ
1 өдөр    

МОНГОЛЫН УУЛЧИД ХӨХ СЭРХИЙН НУРУУНЫ НОЁН ОРГИЛД ХӨЛБӨМБӨГ ТОГЛОЖЭЭ
1 өдөр    

ЭНЭ ОНД БАРИЛГЫН ОСЛООР 5 ХҮН АМИА АЛДЖЭЭ
1 өдөр    

ХЯТАД УЛСЫН ДОТООДДОО ҮЙЛДВЭРЛЭЖ БУЙ С919 ОНГОЦНЫ ЗАХИАЛГА 1000-Д ХҮРЧЭЭ
1 өдөр    

БНХАУ-ЫН ДАРГА СИ ЖИНЬПИН БНАСАУ-ЫН УДИРДАГЧ КИМ ЖОН УН НАР УУЛЗАВ
1 өдөр    

АРХАНГАЙД ШҮЛХИЙ ӨВЧИН НЭМЖ ГАРЧЭЭ
1 өдөр    

FACEBOOK ДЭЭР ГИБРИД ХАДГАЛАМЖ НЭЭЛГЭСЭН ХАРИЛЦАГЧ, ЖИЛИЙН 50 ХУВИЙН ХҮҮТЭЙ ТЭНЦЭХ ӨГӨӨЖ ХҮРТСЭН
1 өдөр    

10,11,19,21 хороонд нийт 49.500 м.кв талбайн замыг хусч, тэгшилсэн байна
1 өдөр    

Н.Амгалан: Монголын төрийг гадна, дотоодын хорлолоос хамгаалах зорилготой Чойжин ламын сүмийг барьсан юм билээ
1 өдөр    

Д.Отгонсүрэн: Чойжин ламын сүм музейд язгуурын таван бурхны нэг, босоо Майдар бурхан ч байдаг
1 өдөр    

Хамгийн ашиггүй, таныг алж ч чадах эрүүл мэндэд хортой хүнснүүд....
1 өдөр    


Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 89460-008, 7711-2424
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.