Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2018 оны 09-р сарын 25
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хоногийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

ХҮННҮ НАР БИЧИГ ҮСЭГТЭЙ БАЙЖЭЭ

НИЙТЛЭСЭН: 2018-03-13 11:02:21
Чөлөөт цаг > Сонин хачин | Сэтгэгдэл: 0

Манай эриний өмнөх III зуунд Монгол нутагт эртний нүүдэлчин овог аймаг болох Хүннү, Дунху нар амьдарч байсан бөгөөд Хүннү нар бичиг үсэгтэй байсан нь түүхийн баримт бичгээр нотлогдож байна. Энэ бичиг нь манай эриний 500-гаад оны үед монгол нутагт амьдарч байсан жужанаар дамжин түрэг үндэстэнд уламжлан очсон байж болох бөгөөд руки бичиг гэж судлаачид үздэг байна. Төв аймгийн Баян суманд орших Түрэгийн хаан улсын зөвлөх байсан мэргэн Тоньюкүкийн хөшөөг руки бичгээр бичиж үлдээжээ. Гэрэлт хөшөөний бичээсэд Тоньюкүк өөрөө Нанхиадын эрхэнд хүмүүжсэн, түүний мөрөөдөл нь тусгаар Түрэг улс хаантай болоход орших бөгөөд удалгүй хаантай болсон ч эргээд Нанхиадын эрхшээлд орон, аливаа зүйлийг хийхэд хатан зориг, баатарлаг үйлс хэрэгтэй зэргийг дурдсан байдаг ажээ.

Монгол бичиг анх бий болохдоо хэл найруулга сайн байж

Чингис хаан Монголын олон тархай бутархай аймгуудыг нэгтгэн Ил Монгол улсыг байгуулсан нь монгол хэл, монгол бичиг үсгийн гол үндэс болжээ. 1205 онд Чингис хаан Найман улсын Таян хааны бичгийн сайд Тататунгааг олзлон авснаар уйгар монгол бичгийг авч хэрэглэж байсан тухай олон эх сурвалжид тэмдэглэн үлдсэн байдаг. Гэвч зарим эрдэмтэд XIII зууны монгол бичгийн хэл хэдийнэ зөв боловсорсон бичих зүйтэй хэл байсныг нотолж, монгол бичгийг Монголын эзэнт гүрэн байгуулагдахаас олон зууны тэртээ Монгол нутагт улс гүрнээ байгуулж явсан монгол аймгууд хэрэглэж ирсэн гэж үздэг аж.

Юань гүрний төрийн бичиг нь дөрвөлжин бичиг байв

Дөрвөлжин бичиг нь Хубилай хааны (1215-1294) зарлигаар төвдийн Пагва лам Лодойжалцан 1269 онд зохиосон бичиг юм. Дөрвөлжин бичиг хэлбэр дүрсийн хувьд төвд үсэгт, зурлага бичлэгийн хувьд монгол бичигт тулгуурлан зохиосон үет бичиг юм. Энэ бичигт монголчуудын соёлын хэрэгцээнд тухайлбал Монголын их Юань гүрний хэмжээнд албан ёсны төрийн бичиг болж, зуу гаруй жил буюу Юань гүрэн мөхтөл (1368 он хүртэл) хэрэглэгдэж байжээ.

Дөрвөлжин үсгээр Юань гүрний бүх албан хэргийг хөтлөхийн зэрэгцээ нийт монголчуудын дунд түгээн дэлгэрүүлэх талаар Хубилай хаан өөрөө биечлэн ихээхэн зүтгэл, хүч чармайлт тавьж байсан хэрнээ монгол туургатнуудын дунд түгээмэл дэлгэрч чадаагүй байна. Тэгэвч дөрвөлжин бичиг монголчуудын нэгэн үеийн түүх, соёлын хэрэгцээнд үйлчилсэн өвөрмөгц нэгэн бичиг үсэг мөн тул монгол үндэстний бахархал, монгол туургатны соёлын нэгэн нандин өв юм.

Энэ дашрамд өгүүлэхэд “Алтан товч”-ийг 1651 онд түүхч лам Лувсанданзан зохиосон бөгөөд энэ номд Чингис хаанаас Лигдэн хааныг хүртэлх XIII-XVIII зууны үеийн Монголын түүхийг бичсэн бөгөөд “Монголын нууц товчоо”-ны монгол үсгээр бичигдсэн нэг эх нь гэж судлаачид үздэг байна.

Таны ямар жилтэй вэ?
Та Like дарж саналаа өгсөн ч таны санал нэмэгдэхгүй байвал Confirm дээр дарж саналаа баталгаажуулна уу! Та саналаа өгсөнөөр Facebook дээрээ өөрийн жилийн зурхайг хүлээн авч байх болно.
Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
Аварга загаснуудыг хөнөөснийг шүүмжилжээ
11 цаг    

Японы Такикава хоттой барилга, эрүүл мэндийн салбарт хамтарч ажиллахаар болов
11 цаг    

Санкт-Петербургийн метроны буудал дээр хүүхэд мэндэлжээ
11 цаг    

Аав,ээжийнхээ хөргийг урлаж уралдааны тэргүүн байрт шалгарчээ
11 цаг    

Шатрын тэмцээнд Ховд аймгийнхан илүүрхэв
11 цаг    

Ахмадуудад төлбөргүй эмнэлгийн үйлчилгээ үзүүлнэ
12 цаг    

Эдвард Мозер:Тархи судлалын шинжлэх ухааныг хөгжүүлснээр алцхаймерыг бүрэн эмчлэх боломжтой
12 цаг    

Д.Цогтбаатар сайд Зүүн Ази, Номхон далайн орнуудын асуудал хариуцсан Туслах нарийн бичгийн даргатай уулзав
12 цаг    

Хүүхдийн спортын наймдугаар наадамд Монголын 216 тамирчин хүч сорино
12 цаг    

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Нобелийн шагналтны эрдэм шинжилгээний хуралд оролцогсдод илгээлт хүргүүлэв
12 цаг    

Хонконгийн Үндэсний намын үйл ажиллагааг хориглолоо
13 цаг    

Бүргэдчин охид ур чадвараа сорин өрсөлдөв
13 цаг    

С.Дэмбэрэл: Хууль эрхзүйн орчинг сайжруулснаар зээлийн хүү буурна
13 цаг    

Ангела Меркелийг улс орны гол бахархал гэж үзэж байна
13 цаг    

Гамшгийн үед яаралтай тусламж хэрхэн үзүүлэх талаар суралцаж байна
13 цаг    

Тайгер Вудс 2013 оноос хойш анх удаа түрүүлэв
13 цаг    

Хүүхдүүд цэрэг, спортын тэмцээнээр өрсөлдөв
13 цаг    

Канад улс хөгжиж буй орнуудын эмэгтэйчүүдэд туслах хөтөлбөрт зориулж 19,4 сая ам.доллар зарцуулна
13 цаг    

Оросууд саран дээр станц байгуулахаар төлөвлөж байна
14 цаг    

Сагил сумын Өндөрмод баг Мэдээллийн төвтэй боллоо
14 цаг    

“Чөлөөт хос” дахин үзэгчидтэй “уулзана”
14 цаг    

Монголын инженер Apple компанийн программ хангамжийг хариуцан ажиллана
14 цаг    

Өнөөдөр Дэлхийн аваргын төлөө манай 2 жүдоч хүч үзнэ
14 цаг    

Тариалалт 94,7 хувийн биелэлттэй
14 цаг    

"Цайны зам" өв соёлын наадам Буянт сумын соёлын өдрөөр эхэллээ
14 цаг    

Чөлөөт бөхийн “Шахтерская Слава” ОУТ-ээс З.Занабазар хүрэл медаль хүртэв
14 цаг    

Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Дэлхийн банкны Ерөнхийлөгчтэй уулзлаа
14 цаг    

Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Мянганы сорилтын корпорацийн төлөөлөгчидтэй уулзав
14 цаг    

Даамын оюутны улсын аваргууд тодорлоо
14 цаг    

ОУВС-гийн тэргүүн К.Лагард Монгол улсын эдийн засаг өсч хөтөлбөр амжилттай хэрэгжиж буйг онцлов
14 цаг    

Хүүхэд, эмэгтэйчүүдийг тэтгэсэн Эмэгтэйчүүдийн дипломат клубын буянт өдөрлөг
14 цаг    

Эрх зүйн чиглэлээр бичдэг сэтгүүлчид "Эрэн сурвалжлах клуб" байгуулав
15 цаг    

Иргэдэд үнэ төлбөргүй нүдний болор суулгав
15 цаг    

БСШУС-ын сайд Ц.Цогзолмаа: Хууль бус томилгоо хийгээгүй
15 цаг    

Цагдаагийн байгууллага албан хэрэгцээндээ авто машинтай боллоо
15 цаг    

Чөлөөт бөхийн залуучууд ДЗАШТ-ээс 2 мөнгө, 2 хүрэл медаль хүртжээ
15 цаг    

Мандалговь хотын оршин суугчид дулаан орчинд аж төрөх боломж бүрдэв
15 цаг    

Цармын бүргэдэд GPS дохио дамжуулагч суурилуулжээ
15 цаг    

Музейн үзмэрүүдийг сэргээн засварлалаа
15 цаг    

Б.БЭЛГҮТЭЙ: “ЭВРИКА”-ИЙН ШИЛДЭГ БҮТЭЭЛҮҮДИЙГ АМЬДРАЛ ДЭЭР ХЭРЭГЖҮҮЛНЭ
15 цаг    

Ерөнхий сайд Ховд аймгийн Засаг даргаар Б.Дүгэржавыг батламжиллаа
15 цаг    

Хүнсний бүтээгдэхүүний өдөрлөгт 500 гаруй хүн оролцов
15 цаг    

Трамп НҮБ-ын ЕА-н чуулганд оролцохоор Нью-Йоркт хүрэлцэн иржээ
15 цаг    

Цахим орчноос хүүхдээ хамтдаа хамгаална
17 цаг    

Судлаачид цаазын ял сэргээхийг эсэргүүцэж байна
17 цаг    

Ж.Долгорсүрэн: Жангар тууль нь соёлын контент агуулга болж байна
18 цаг    

Ойрын өдрүүдийн цаг агаарын урьдчилсан мэдээ
18 цаг    

Нобелийн шагналт Эдвард Мозер “Цаг хугацаа ба орон зай” сэдвээр лекц уншина
18 цаг    

Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Сенатор Дан Салливантай уулзав
18 цаг    

Есдүгээр сарын 24-нд болох үйл явдал
18 цаг    


Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 89460-008, 7711-2424
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.