Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2019 оны 03-р сарын 24
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хоногийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

ХҮННҮ НАР БИЧИГ ҮСЭГТЭЙ БАЙЖЭЭ

НИЙТЛЭСЭН: 2018-03-13 11:02:21
Чөлөөт цаг > Сонин хачин | Сэтгэгдэл: 0

Манай эриний өмнөх III зуунд Монгол нутагт эртний нүүдэлчин овог аймаг болох Хүннү, Дунху нар амьдарч байсан бөгөөд Хүннү нар бичиг үсэгтэй байсан нь түүхийн баримт бичгээр нотлогдож байна. Энэ бичиг нь манай эриний 500-гаад оны үед монгол нутагт амьдарч байсан жужанаар дамжин түрэг үндэстэнд уламжлан очсон байж болох бөгөөд руки бичиг гэж судлаачид үздэг байна. Төв аймгийн Баян суманд орших Түрэгийн хаан улсын зөвлөх байсан мэргэн Тоньюкүкийн хөшөөг руки бичгээр бичиж үлдээжээ. Гэрэлт хөшөөний бичээсэд Тоньюкүк өөрөө Нанхиадын эрхэнд хүмүүжсэн, түүний мөрөөдөл нь тусгаар Түрэг улс хаантай болоход орших бөгөөд удалгүй хаантай болсон ч эргээд Нанхиадын эрхшээлд орон, аливаа зүйлийг хийхэд хатан зориг, баатарлаг үйлс хэрэгтэй зэргийг дурдсан байдаг ажээ.

Монгол бичиг анх бий болохдоо хэл найруулга сайн байж

Чингис хаан Монголын олон тархай бутархай аймгуудыг нэгтгэн Ил Монгол улсыг байгуулсан нь монгол хэл, монгол бичиг үсгийн гол үндэс болжээ. 1205 онд Чингис хаан Найман улсын Таян хааны бичгийн сайд Тататунгааг олзлон авснаар уйгар монгол бичгийг авч хэрэглэж байсан тухай олон эх сурвалжид тэмдэглэн үлдсэн байдаг. Гэвч зарим эрдэмтэд XIII зууны монгол бичгийн хэл хэдийнэ зөв боловсорсон бичих зүйтэй хэл байсныг нотолж, монгол бичгийг Монголын эзэнт гүрэн байгуулагдахаас олон зууны тэртээ Монгол нутагт улс гүрнээ байгуулж явсан монгол аймгууд хэрэглэж ирсэн гэж үздэг аж.

Юань гүрний төрийн бичиг нь дөрвөлжин бичиг байв

Дөрвөлжин бичиг нь Хубилай хааны (1215-1294) зарлигаар төвдийн Пагва лам Лодойжалцан 1269 онд зохиосон бичиг юм. Дөрвөлжин бичиг хэлбэр дүрсийн хувьд төвд үсэгт, зурлага бичлэгийн хувьд монгол бичигт тулгуурлан зохиосон үет бичиг юм. Энэ бичигт монголчуудын соёлын хэрэгцээнд тухайлбал Монголын их Юань гүрний хэмжээнд албан ёсны төрийн бичиг болж, зуу гаруй жил буюу Юань гүрэн мөхтөл (1368 он хүртэл) хэрэглэгдэж байжээ.

Дөрвөлжин үсгээр Юань гүрний бүх албан хэргийг хөтлөхийн зэрэгцээ нийт монголчуудын дунд түгээн дэлгэрүүлэх талаар Хубилай хаан өөрөө биечлэн ихээхэн зүтгэл, хүч чармайлт тавьж байсан хэрнээ монгол туургатнуудын дунд түгээмэл дэлгэрч чадаагүй байна. Тэгэвч дөрвөлжин бичиг монголчуудын нэгэн үеийн түүх, соёлын хэрэгцээнд үйлчилсэн өвөрмөгц нэгэн бичиг үсэг мөн тул монгол үндэстний бахархал, монгол туургатны соёлын нэгэн нандин өв юм.

Энэ дашрамд өгүүлэхэд “Алтан товч”-ийг 1651 онд түүхч лам Лувсанданзан зохиосон бөгөөд энэ номд Чингис хаанаас Лигдэн хааныг хүртэлх XIII-XVIII зууны үеийн Монголын түүхийг бичсэн бөгөөд “Монголын нууц товчоо”-ны монгол үсгээр бичигдсэн нэг эх нь гэж судлаачид үздэг байна.

Таны ямар жилтэй вэ?
Та Like дарж саналаа өгсөн ч таны санал нэмэгдэхгүй байвал Confirm дээр дарж саналаа баталгаажуулна уу! Та саналаа өгсөнөөр Facebook дээрээ өөрийн жилийн зурхайг хүлээн авч байх болно.
Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
ИХ АВАРГА ХАКҮХО М.ДАВААЖАРГАЛ 42 ДАХЬ ТҮРҮҮГЭЭ ХҮРТЛЭЭ
46 минут    

Д.ЗАГДСҮРЭНГИЙН ХҮСЭЛТЭЭР ШҮҮХ ХУРАЛ ХОЙШИЛЖЭЭ
5 цаг    

“СҮРЬЕЭГЭЭС СЭРГИЙЛЬЕ, ЦАГ НЬ БОЛСОН”
7 цаг    

АТГ-ЫН ДАРГЫГ ТОМИЛОХ ЭСЭХИЙГ ИРЭХ ДОЛОО ХОНОГТ ХЭЛЭЛЦЭНЭ
7 цаг    


7 цаг    

“НЭГ ХОРОМ” ХҮЛЭЭЖ, ТЭВЧЭЭРЭЙ
10 цаг    

ХУЛГАЙН ГЭМТ ХЭРЭГ ҮЙЛДДЭГ БҮЛЭГЛЭЛИЙГ ИЛРҮҮЛЭН ШАЛГАЖ БАЙНА
10 цаг    

АШИГТ МАЛТМАЛЫН ХУУЛЬД ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАХ АСУУДЛЫГ ХЭЛЭЛЦЭНЭ
10 цаг    

ГОО САЙХНЫ ЭМНЭЛГҮҮДЭД ШАЛГАЛТ ХИЙЖ БАЙНА
10 цаг    

МУГТ Х.ЦАГААНБААТАР “ДЭЛХИЙН ЦОМ”-ООС ХҮРЭЛ МЕДАЛЬ ХҮРТЭВ
10 цаг    

МОНГОЛЫН ЗУРГААН НАСТАЙ ТАМИРЧИД ОЛНЫГ ГАЙХШРУУЛАВ
10 цаг    

НАСАНД ХҮРЭГЧДИЙН АЗИЙН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭН ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
10 цаг    

ӨСВӨР НАСНЫХАН САНХҮҮГИЙН МЭДЛЭГ, БОЛОВСРОЛОО ДЭЭШЛҮҮЛЛЭЭ
10 цаг    

УЛААНБААТАРТ ӨДӨРТӨӨ 7 ХЭМ ДУЛААН БАЙНА
10 цаг    

КЁКҮШЮЗАН Д.БАТБАЯР СИНГАПУРЫН КАЗИНОГООС 10 ГАРУЙ САЯ АМ.ДОЛЛАР ХОЖЖЭЭ
1 өдөр    

ТУУЛ ГОЛ БҮХЭЛДЭЭ БОХИРДЖЭЭ
1 өдөр    

ХӨГЖЛИЙН БЭРХШЭЭЛТЭЙ ИРГЭНИЙГ АЖИЛЛУУЛААГҮЙ БОЛ ӨНДӨР ТОРГУУЛЬТАЙ
1 өдөр    

МОНГОЛ ХЭЛ, БИЧГИЙН ШАЛГАЛТ ӨНӨӨДӨР ЭХЭЛЖ БАЙНА
1 өдөр    

НИЙСЛЭЛЭЭС 1,000 КМ АЛСЛАГДСАН ААН-Д ТАТВАРЫН 90%-ИЙН ХӨНГӨЛӨЛТ ҮЗҮҮЛНЭ
1 өдөр    

ОРХОН ГОЛЫН МӨСӨН ДЭЭГҮҮР ЗОРЧИХГҮЙ БАЙХЫГ АНХААРУУЛАВ
1 өдөр    

БАЯНЗҮРХ ДҮҮРЭГТ ДАХИН СОНГУУЛЬ ЯВАГДАЖ БАЙНА
1 өдөр    

ЭРҮҮЛЖҮҮЛЭХ, СААТУУЛАХ БАЙРНААС ЗӨРЧИЛ ИЛРЭВ
1 өдөр    

ХОРИГЛОСОН ТУСГАЙ ДУУТ БОЛОН ГЭРЭЛ ДОХИО ТАВЬЖ ХЭРЭГЛЭСЭН ТЭЭВРИЙН ХЭРЭГСЛИЙГ МЭДЭГДЭХИЙГ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА
1 өдөр    

СЭВЛЭГ ҮРГЭЭХ БОЛОН ҮС ЗАСУУЛАХАД ТОХИРОМЖГҮЙ
1 өдөр    

“ЭКО АЛТАН ЗААМАР” КОМПАНИЙН ОСЛЫН ДҮГНЭЛТ ГАРЧЭЭ
1 өдөр    

ОЙРЫН ӨДРҮҮДЭД ЦАГ АГААР ТОГТУУН, ӨДӨРТӨӨ ДУЛААРНА
1 өдөр    

KFC-Д ХОРДСОН ГЭХ ГУРВАН ИРГЭН ХӨСҮТ-Д ЭМЧЛҮҮЛЖ БАЙНА
1 өдөр    

А.ГАНБАТЫГ ЗХЖШ-ЫН ДАРГААР ТОМИЛЛОО
2 өдөр    

ОН ГАРСАНААС ХОЙШ 56 ХҮН ЗАМ ТЭЭВРИЙН ОСЛООР НАС БАРЖЭЭ
2 өдөр    

“ХЭВТҮҮЛ” ХӨДӨЛГӨӨНИЙХӨН ЭЭЛЖИТ ЖАГСААЛАА МАРГААШ ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
2 өдөр    

ЖДҮХС-Г ЦӨЛМӨСӨН ГИШҮҮД ЖИРИЙН ИРГЭДИЙГ ДООЁОЛЖ ЭХЭЛЖЭЭ
2 өдөр    

“МОНГОЛЫН ГЕОЛОГИ ХАЙГУУЛ 2019” ЧУУЛГА УУЛЗАЛТ БОЛНО.
2 өдөр    

ЗУРГААН НАСТАЙ ХҮҮ ЦОНХООР УНАЖ, АМИА АЛДЖЭЭ
2 өдөр    

ХЯНАЛТ ШАЛГАЛТАД НИЙТ 343 БАРИЛГА БАЙГУУЛАМЖИЙГ ХАМРУУЛЛАА
2 өдөр    

ХАРААНЫ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ИРГЭДИЙН ХИЙСЭН ЭКО ТОРЫГ 400 ТӨГРӨГӨӨР АВААРАЙ
2 өдөр    

МАН-ЫН БҮЛГИЙН ДАРГА ЭРҮҮГИЙН ХЭРЭГТ ХОЛБОГДОЖ ЯЛ ШИЙТГҮҮЛЖЭЭ
2 өдөр    

ЗАМ ТЭЭВРИЙН ОСЛООР 10 ХҮН АМЬ НАСАА АЛДЖЭЭ
2 өдөр    

ЖДҮХ САНГИЙН ЗЭЭЛИЙГ ХЭРХЭН ОЛГОХ ТАЛААР ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ БОЛОВ
2 өдөр    

С.ЭРДЭНЭ: Л.БОЛД МАНАЙ НАМЫН ГИШҮҮНЧЛЭЛЭЭС ХАСАГДААГҮЙ БАЙГАА
2 өдөр    

ДУУЧИН НАРА ХҮҮГИЙНХЭЭ ААВЫН ЖИНХЭНЭ ТӨРХИЙГ ИЛ БОЛГОЛОО
2 өдөр    

ПРОКУРОР Ё.САГСАЙТАЙ ХОЛБООТОЙ НУУЦ БИЧЛЭГИЙГ ДЭЛГЭЛЭЭ /БИЧЛЭГ/
2 өдөр    

Х.БОЛДБААТАР: ЦАГДАА НАР АРХИВ РУУ ОРЖ ҮЗЭЭД, 10 ЗУРАГ АВЧ ЯВСАН
2 өдөр    

СУРАГЧ ХҮҮХДҮҮД РОБОТ АВТОБУС УГСАРЧ СУРЛАА
2 өдөр    

ӨНӨӨДӨР МОНГОЛ ХҮН САНСАРТ НИССЭНИЙ 38 ЖИЛИЙН ОЙН ӨДӨР
2 өдөр    

ЦАХИМ ОРЧИНД ҮЙЛДЭГДЭХ ГЭМТ ХЭРГИЙН ТОО ӨСЧЭЭ
2 өдөр    

НАУРЫЗЫН БАЯР ТОХИОЖ БАЙНА
2 өдөр    

МОНГОЛ ХЭЛ, БИЧГИЙН ШАЛГАЛТ МАРГААШ ЭХЭЛНЭ
2 өдөр    

ӨНӨӨДӨР “ДЭЛХИЙН УСНЫ ӨДӨР” ТОХИОЖ БАЙНА
2 өдөр    

ЧУУЛГАНААР АШИГТ МАЛТМАЛЫН ТУХАЙ ХУУЛИЙН ТӨСЛИЙГ ХЭЛЭЛЦЭНЭ
2 өдөр    

УИХ-ЫН ДАРГА Г.ЗАНДАНШАТАР КАЗАХ ТҮМЭНД МЭНДЧИЛГЭЭ ДЭВШҮҮЛЭВ
2 өдөр    


Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 89460-008, 7711-2424
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.