Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2018 оны 07-р сарын 21
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хоногийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

ГАРДИАН: Чингис хаантай холбоотой үнэт дурсгалууд сүйдэж, түүх бүдгэрч байна

НИЙТЛЭСЭН: 2018-01-12 10:12:54
Бусад > Гадаад мэдээ | Сэтгэгдэл: 0

Их Британийн алдарт “Гардиан” сонинд Монголын археологийн дурсгалуудыг сүйтгэж байгаа талаар сонирхолтой нийтлэл тавигдсаныг доор сийрүүлэн хүргэе.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Бид Дархадын хотгорын Хоргын ам хэмээх газар очиж, нутгийн иргэдээс асууж сурагласаар торгоны өөдөс, модон эдлэл, хүний яс хаа сайгүй хөглөрөх нэгэн түүхийн дурсгалыг олсон юм. Миний хамтрагч, доктор Ж.Баярсайханы хэлж буйгаар эдгээр нь 800 жилийн өмнөх буюу Их Монгол улсын үед хамаарах оршуулга гэнэ.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Монгол орон хуурай, сэрүүн уур амьсгалтай тул эртний хувцас, зэвсэг зэрэг археологийн үнэт эдлэлүүд хатаж, элэгдэх нь түгээмэл байдаг байна. Тиймээс археологийн дурсгалаас сэргээж буй арьс шир болон бусад эдлэлүүдийг хаана, яаж хийсэн талаарх мэдээлэл бүрхэг үлддэг ажээ. Нар, салхи, хүн, амьтны нөлөөгөөр иймэрхүү ховор дурсгалууд үнэ цэнээ алдаж байна. Тэдгээрийг ухаж, тонох нь ч бий гэнэ. Эдгээр хүчин зүйлсээс шалтгаалаад дээрх гоёмсог торго, модон эдлэлүүдийг судлахад тун бэрх болжээ.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Харамсалтай нь, Монголын эдийн засгийн уналтаас болоод үнэт эдлэл, алт хайсан хүмүүс Хоргын амыг зорьж, түүхийн дурсгалыг сүйтгэж байна. Тэд эндээс олсон зүйлээ Улаанбаатарт авчран худалдаалж, Фэйсбүүкээр сурталчлах бөгөөд соёлын өвүүд дамын наймаачид, гадаадын ховор зүйл цуглуулагчдын гарт ордог ажээ.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Монгол бол дэлхийн хамгийн том газар нутагтай улсуудын нэг боловч хүн ам нь тархан суурьшсан тул археологийн дурсгалуудыг хамгаалах нь хүнд сорилт байсаар иржээ. Үүнээс гадна тонуулчдад шийтгэл оноож, хяналт тавьж дийлэхгүй байгаа явдлыг соёлын өв хариуцсан мэргэжилтэн Жулиа Кларк шүүмжилсэн юм.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Соёлын өвийг устгах явдал Монголчуудад маш сөрөг үр дагавартай. Учир нь, дэлхийн бусад үндэстэн Монголчуудын түүх, соёлын талаар ямар ч ойлголтгүй үлдэх бөгөөд хүмүүсийн санаанаас зохиосон зөгнөлт бүтээлүүдээс л төсөөлөл авна шүү дээ. Мөн энэ ард түмний дэлхийн соёлын өвд эзлэх байр суурь алдагдах болно.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Эртний нүүдэлчин монголчуудын талаарх баримт бичиг цөөхөн үлдсэн байдаг болохоор түүхийг нь ихэвчлэн гадаадын эрдэмтэд бичдэг. Ингэхдээ, соёлын гайхамшигт ололт амжилтуудыг нь огт дурдалгүй, зөвхөн цэрэг, дайны зэрлэг балмад үйлдлүүдийг нь чухалчилж авч үздэг юм.

Оксфордын их сургуулийн Монгол, Хятадын түүхийн судлаач, доктор Брайн Миллер “Чингис хаан бол Монгол хүн. Энэ хүн хаанаас ч юм гэнэт гарч ирээгүй шүү дээ. Тэгэхээр Монголын эзэнт гүрний түүхийг бүхлээр нь судалж, орчин үеийн хүмүүст үнэн зөвөөр ойлгуулахын тулд соёлын өвийг хамгаалах хэрэгтэй” хэмээн онцолсон байна.

Гэхдээ соёлын өвийг хамгаалах нь дан ганц монголчуудын биш дэлхий нийтийн асуудал болжээ. Тиймээс залуу үеэ түүх, дурсгалаа хайрлан хамгаалахад сургах шаардлагатай байна.

Б.Мөнхтуяа

Таны ямар жилтэй вэ?
Та Like дарж саналаа өгсөн ч таны санал нэмэгдэхгүй байвал Confirm дээр дарж саналаа баталгаажуулна уу! Та саналаа өгсөнөөр Facebook дээрээ өөрийн жилийн зурхайг хүлээн авч байх болно.
Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
“ХҮҮХДЭД ЭЭЛТЭЙ” ХӨТӨЛБӨР БАЯНЗҮРХ ДҮҮРЭГ БОЛОН ХӨВСГӨЛ АЙМАГТ ХЭРЭГЖИЖ БАЙНА
12 цаг    

ЭРДЭНЭТ-ОВООТЫН ЧИГЛЭЛИЙН 542 КМ ТӨМӨР ЗАМЫН ТЭЗҮ-Г БОЛОВСРУУЛЖ ДУУСААД БАЙНА
12 цаг    

МОНГОЛ УЛСЫН ДАЛБААТАЙ ХӨЛӨГ ОНГОЦНЫ БҮРТГЭЛ ӨССӨӨР БАЙНА
12 цаг    

ХОГ ХАЯГДЛЫН ТУХАЙ ХУУЛЬ ХЭРЭГЖИХГҮЙ БАЙНА
13 цаг    

МОНГОЛ, СОЛОНГОСЫН УРАН БҮТЭЭЛЧИД ХАМТАРСАН ҮЗЭСГЭЛЭН ГАРГАВ
13 цаг    

11 ОРНЫ ЗАЛУУ МОНГОЛ СУДЛААЧИД ИРЛЭЭ
13 цаг    

МОНГОЛ, ХЯТАД ХҮҮХДҮҮД БҮТЭЭЛЭЭРЭЭ БАЙГАЛЬ ДЭЛХИЙГЭЭ ХАМГААЛАХАД УРИАЛЖ БАЙНА
13 цаг    

Д.ЦОГТБААТАР САЙД ИХ БРИТАНИЙН ТӨРИЙН САЙД МАРК ФИЙЛДИЙГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗАВ
13 цаг    

БАЯН-ӨЛГИЙ АЙМАГ РУУ ТУСЛАМЖИЙН ЦУВАА ХӨДӨЛЛӨӨ
13 цаг    

ГААЛИЙН БАЙГУУЛЛАГА УЛСЫН ТӨСӨВТ 1.2 ИХ НАЯД ТӨГРӨГ ТӨВЛӨРҮҮЛЖЭЭ
13 цаг    

ГАЛ УНТРААХ ТЕХНИКИЙН ОЛОН ТӨРӨЛТИЙН УЛСЫН АВАРГЫН ТЭМЦЭЭН ЭХЭЛЛЭЭ
13 цаг    

ХӨВСГӨЛИЙН ГУРВАН СУМ ГЭРЭЛ ЦАХИЛГААНГҮЙ 24 ЦАГ БОЛЖ БАЙНА
13 цаг    

Далан сувгийн орчимд зөвшөөрөлгүй барьсан барилгаас үүдэн авто замд эвдрэл үүсчээ
14 цаг    

ХАРШЛЫН ЭСРЭГ ХАМТДАА “ШАРИЛЖГҮЙ МӨРӨН” АЯН ЗАРЛАЛАА
14 цаг    

ГУЯАН ХОТЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД ДУНДГОВЬ АЙМАГТ ЗОЧИЛЛОО
14 цаг    

ҮЕРТ ӨРТСӨН ГАЗРУУДАД АРИУТГАЛ, ХАЛДВАРГҮЙТГЭЛ ХИЙЖ БАЙНА
14 цаг    

ҮЕРТ НЭРВЭГДСЭН 320 ОРЧИМ ХҮҮХЭД ТҮР ХОРОГДОХ БАЙРАНД АМЬДАРЧ БАЙНА
14 цаг    

УИХ-ЫН ГИШҮҮН С.БАТБОЛД ИБУИНВУ-ЫН ТӨРИЙН САЙДЫГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗАВ
14 цаг    

ҮЛЭГ ГҮРВЭЛИЙН ШИНЭ ТӨРЛИЙГ ОЛЖ ТОГТООЖЭЭ
15 цаг    

Урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг түргэн шуурхай авч байна
15 цаг    

БОРООНЫ УЛИРАЛ БА БОРООНЫ ХҮН
15 цаг    

Г.Сарангэрэлд гурван жилийн хорих ял оноожээ
16 цаг    

“Энэ сарын үлдсэн хоногуудад бороо зогсоно гэж зүүдлээд ч хэрэггүй”
16 цаг    

FITNESS BIKINI MODEL Ш.СОЛОНГИЙН “ОРГАНИК АРГААР ГЭДЭС ЦЭВЭРЛЭХ” АЛДАРТАЙ ЗӨВЛӨГӨӨ
16 цаг    

Чихэрлэг ундаа тогтмол уудаг хүүхдүүд намхан, бүдүүн болдог
16 цаг    

Таныг аажмаар үхэлд хүргэдэг эдгээр зүйлийг яг одоо гэрээсээ гаргаж хая!
16 цаг    

БЭЛТЭСИЙН ГОЛ ҮЕРИЙН ТҮВШИНГ 39 СМ-ЭЭР ДАВЖЭЭ
16 цаг    

Хэрвээ өглөө сэрэхэд толгой өвддөг бол ийм учиртай!
16 цаг    

ПАК ГЫН ХЭГИЙН ЯЛЫГ 8 ЖИЛЭЭР СУНГАЛАА
16 цаг    

ӨГЛӨӨ БОЛГОН ӨЛӨН ЭЛГЭН ДЭЭРЭЭ ҮҮНИЙГ УУЖ ГҮЗЭЭНЭЭСЭЭ САЛААРАЙ!
16 цаг    

ӨДӨРТ 4-ХӨН ХАЛБАГЫГ УУХАД Л ТА ЦУСНЫ ӨНДӨР ДАРАЛТ, СУДАС БӨГЛӨРӨХ АЮУЛД ҮҮРД БАЯРТАЙ ГЭЖ ХЭЛЖ БОЛНО
16 цаг    

БЯЦХАН ДИВААЖИН БҮТЭЭГЧ КОЛУМБ ӨВӨӨ
16 цаг    

ХАМТ АЖИЛЛАДАГ ХҮН МААНЬ НЭГ АРГЫГ МЭДЭЖ АВСНААС ХОЙШ ДАХИЖ ЯДРАХАА БОЛЬСОН. АЛИВАА ӨВЧНИЙГ АНАГААХ ЭМЧИЛГЭЭНИЙ АРГА
16 цаг    

ЦӨС, НОЙР БУЛЧИРХАЙ ӨВДДӨГ БОЛОН ХООЛНЫ ШИНГЭЦ МУУДСАН ГЭДЭС ЦАНХАЙДАГ ХҮМҮҮСИЙН АНХААРАЛД…
16 цаг    

Оливын тосны санаанд ч оромгүй гайхалтай 10 хэрэглээ
16 цаг    

“МОНГОЛЧУУДЫН СОЁЛЫН ЕРТӨНЦ: ӨВ, ҮНЭТ ЗҮЙЛ, УРЛАГ” ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ХУРАЛ БОЛНО
16 цаг    

ҮЕРТ ӨРТСӨН ХҮҮХДҮҮДЭД ХАМГААЛЛЫН ҮЙЛЧИЛГЭЭ ҮЗҮҮЛЖ БАЙНА
16 цаг    

Бөхчүүд сайн үйлсийн аян өрнүүлжээ
16 цаг    

Үерт өртсөн хүүхдүүдэд хамгааллын үйлчилгээ үзүүлж байна
17 цаг    

ИЛ ЗАДГАЙ ХУДАЛДАА ЭРХЛЭГЧДЭД ШААРДАХ ХУУДАС ХҮРГҮҮЛЭВ
17 цаг    

“BANGTAN BOYS” ХАМТЛАГИЙН ЦОМОГ ХАМГИЙН ИХ БОРЛУУЛАЛТТАЙ СD-ГЭЭР ТОДОРЧЭЭ
17 цаг    

БНХАУ ИРАНЫ ЭСРЭГ ХОРИГ АРГА ХЭМЖЭЭГ ЭСЭРГҮҮЦЭЖ БАЙНА
17 цаг    

ЗАМЫН-ҮҮДЭД УРЬД ОРЖ БАЙГААГҮЙ УСАРХАГ БОРОО ОРЖ, ЗАМ ТАЛБАЙ УСААР ДҮҮРЧЭЭ
18 цаг    

ЦЭРЭГТ ТАТЛАГАД ИРЭЭГҮЙ ЕСӨН ИРГЭНД ТОРГУУЛЬ ОНООВ
18 цаг    

ҮЕРИЙН ЭРСДЭЛТЭЙ БҮСЭД СУУРЬШСАН БҮХ АЙЛЫГ ЯАРАЛТАЙ НҮҮЛГЭН ШИЛЖҮҮЛЭХИЙГ ҮҮРЭГ БОЛГОВ
18 цаг    

Г.АРИУНБУЯН: ҮЕР, ГАМШГИЙН ҮЕД ИРГЭД БЭЛТГЭЛТЭЙ БАЙХ ХЭРЭГТЭЙ БАЙНА
18 цаг    

ХУВИАРАА АЛТ ОЛБОРЛОЖ БАЙСАН ХОЁР ИРГЭН АМЬ НАСАА АЛДЖЭЭ
18 цаг    

ЯМАШИТА МАМОРҮ: МОНГОЛД ДУНДАЖ ЦАЛИНГ ТЭТГЭВРИЙН ХЭМЖЭЭТЭЙ УЯЛДУУЛЖ ТООЦОХ МЭРГЭЖЛИЙН БАГ ХЭРЭГТЭЙ
18 цаг    

ТРАМП, ПУТИН ХОЁР НЕФТИЙН ЗАХ ЗЭЭЛИЙГ ХЯНАХ БОДОЛТОЙ БАЙНА
18 цаг    

ИРГЭН Л.БААСАННОРОВ ЦАГДААГИЙН БАЙГУУЛЛАГАД ЗАВЬ БЭЛЭГЛЭЛЭЭ
18 цаг    


Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 89460-008, 7711-2424
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.