Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2018 оны 01-р сарын 22
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хонгийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

ГАРДИАН: Чингис хаантай холбоотой үнэт дурсгалууд сүйдэж, түүх бүдгэрч байна

НИЙТЛЭСЭН: 2018-01-12 10:12:54
Бусад > Гадаад мэдээ | Сэтгэгдэл: 0

Их Британийн алдарт “Гардиан” сонинд Монголын археологийн дурсгалуудыг сүйтгэж байгаа талаар сонирхолтой нийтлэл тавигдсаныг доор сийрүүлэн хүргэе.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Бид Дархадын хотгорын Хоргын ам хэмээх газар очиж, нутгийн иргэдээс асууж сурагласаар торгоны өөдөс, модон эдлэл, хүний яс хаа сайгүй хөглөрөх нэгэн түүхийн дурсгалыг олсон юм. Миний хамтрагч, доктор Ж.Баярсайханы хэлж буйгаар эдгээр нь 800 жилийн өмнөх буюу Их Монгол улсын үед хамаарах оршуулга гэнэ.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Монгол орон хуурай, сэрүүн уур амьсгалтай тул эртний хувцас, зэвсэг зэрэг археологийн үнэт эдлэлүүд хатаж, элэгдэх нь түгээмэл байдаг байна. Тиймээс археологийн дурсгалаас сэргээж буй арьс шир болон бусад эдлэлүүдийг хаана, яаж хийсэн талаарх мэдээлэл бүрхэг үлддэг ажээ. Нар, салхи, хүн, амьтны нөлөөгөөр иймэрхүү ховор дурсгалууд үнэ цэнээ алдаж байна. Тэдгээрийг ухаж, тонох нь ч бий гэнэ. Эдгээр хүчин зүйлсээс шалтгаалаад дээрх гоёмсог торго, модон эдлэлүүдийг судлахад тун бэрх болжээ.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Харамсалтай нь, Монголын эдийн засгийн уналтаас болоод үнэт эдлэл, алт хайсан хүмүүс Хоргын амыг зорьж, түүхийн дурсгалыг сүйтгэж байна. Тэд эндээс олсон зүйлээ Улаанбаатарт авчран худалдаалж, Фэйсбүүкээр сурталчлах бөгөөд соёлын өвүүд дамын наймаачид, гадаадын ховор зүйл цуглуулагчдын гарт ордог ажээ.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Монгол бол дэлхийн хамгийн том газар нутагтай улсуудын нэг боловч хүн ам нь тархан суурьшсан тул археологийн дурсгалуудыг хамгаалах нь хүнд сорилт байсаар иржээ. Үүнээс гадна тонуулчдад шийтгэл оноож, хяналт тавьж дийлэхгүй байгаа явдлыг соёлын өв хариуцсан мэргэжилтэн Жулиа Кларк шүүмжилсэн юм.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Соёлын өвийг устгах явдал Монголчуудад маш сөрөг үр дагавартай. Учир нь, дэлхийн бусад үндэстэн Монголчуудын түүх, соёлын талаар ямар ч ойлголтгүй үлдэх бөгөөд хүмүүсийн санаанаас зохиосон зөгнөлт бүтээлүүдээс л төсөөлөл авна шүү дээ. Мөн энэ ард түмний дэлхийн соёлын өвд эзлэх байр суурь алдагдах болно.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Эртний нүүдэлчин монголчуудын талаарх баримт бичиг цөөхөн үлдсэн байдаг болохоор түүхийг нь ихэвчлэн гадаадын эрдэмтэд бичдэг. Ингэхдээ, соёлын гайхамшигт ололт амжилтуудыг нь огт дурдалгүй, зөвхөн цэрэг, дайны зэрлэг балмад үйлдлүүдийг нь чухалчилж авч үздэг юм.

Оксфордын их сургуулийн Монгол, Хятадын түүхийн судлаач, доктор Брайн Миллер “Чингис хаан бол Монгол хүн. Энэ хүн хаанаас ч юм гэнэт гарч ирээгүй шүү дээ. Тэгэхээр Монголын эзэнт гүрний түүхийг бүхлээр нь судалж, орчин үеийн хүмүүст үнэн зөвөөр ойлгуулахын тулд соёлын өвийг хамгаалах хэрэгтэй” хэмээн онцолсон байна.

Гэхдээ соёлын өвийг хамгаалах нь дан ганц монголчуудын биш дэлхий нийтийн асуудал болжээ. Тиймээс залуу үеэ түүх, дурсгалаа хайрлан хамгаалахад сургах шаардлагатай байна.

Б.Мөнхтуяа

Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
Агаарын бохирдол хаана хамгийн их байна вэ?
2 минут    

МУИС гурван тэрбум төгрөгийн “Лазерын судалгааны лаборатори”-той боллоо
5 минут    

Дархлаа сэргээх цэгэн иллэг
8 минут    

Уяачид аа, өвөл ч бас эрийн гурван наадам зохиох уу?
18 минут    

Есүс Христийн бунханг нээжээ
22 минут    

Аль Жазера: Монгол малчид амь өрссөн эрсдэлтэй нөхцөлд амьдарч байна
26 минут    

Хүн өөрөө амьдралаа программчилдаг
27 минут    

Алтны ханш 1400 ам.долларт хүрнэ
31 минут    

Д.Дагвадорж аварга иргэнийхээ эрхийн дагуу үгээ хэлэв
36 минут    

Хонины ууцыг 120-250 мянган төгрөгөөр худалдаалж байна
40 минут    

1, 6-аар төгссөн дугаартай машины жолооч нар татвараа төлөөрэй
49 минут    

Нас барсан эмэгтэйгээс 10 хоногийн дараа хүүхэд төржээ
51 минут    

Монголын шатарчид зургаан алтан медаль хүртлээ
52 минут    

Яармаг-Сонгины орчмоор шөнөдөө 41-43 хэмд хүрнэ
54 минут    

Хотын дарга Су.Батболд зуух л ярьж сууна
1 цаг    

Эрэн сурвалжилж байна!!!
1 цаг    

Их аварга Какүрюү М.Ананд хацү башёг ганцаараа тэргүүлж эхэллээ
1 цаг    

Хорт хавдрыг хормын дотор илрүүлэх сорил гарчээ
1 цаг    

Шуурхай: Марк Цукерберг Фэйсбүүкийг хаах талаар мэдээлэл хийлээ
10 цаг    

Монголчуудад Н-2В визийг гуравдугаар сарын 1-нээс олгож эхэлнэ
10 цаг    

168 кг жинтэй сүйт бүсгүйд таарах хуримын даашинз олдоогүй учраас нүцгэн хуримлажээ
10 цаг    

Дэлхийн бүх нисэх буудлын WiFi нууц үг
10 цаг    

Энэ бичлэгийг үзсэн хүмүүс нэг бол инээдэг нэг бол дургүй нь хүрдэг аж. Харин та аль нь вэ?
10 цаг    

Залуусын өдөр тутамдаа анхаарах хувцаслалтын 9 дүрэм
10 цаг    

НӨАТ: 100 сая төгрөгийн нэг, 20 саяын хоёр азтан тодорлоо
10 цаг    

Өсвөр насны хүүхдийнхээ дотны найз, зөвлөгч нь бай
11 цаг    

Олимпийн үеэр зочилж болох газрууд
11 цаг    

Д.Тэрбишдагва: Оюутолгойд тагнуул, цагдаа оруулаад шалгая
20 цаг    

Г.Батбаатар: Улсдаа жишиг болсон оюутны хотхон бариулахаар хоёргүй сэтгэлээр зүтгэж байна
22 цаг    

Ганцаардлын эсрэг тэмцэнэ
22 цаг    

Хумс сармис амандаа хийгээрэй.
22 цаг    

Гавьяат Г.Батбаярын эмчилгээний зардлыг бүрдүүлж өгчээ
1 өдөр    

П.Адарсүрэн: Өөрийнхөө дуулахыг сонсоод өөрийн эрхгүй уйлчихдаг
1 өдөр    

Өнөөдөр НӨАТ-ын сугалааны тохирол болно
1 өдөр    

“Мими” гэх сэргээшийг улсын хилээр нэвтрүүлэхийг завджээ
1 өдөр    

2018 онд 28 төрлийн өвчнийг эх орондоо эмчилдэг болно
1 өдөр    

Бөө гэж хэн бэ?
1 өдөр    

Амралтын өдрийг үр бүтээлтэй өнгөрүүлэх зөвлөмж
1 өдөр    

Өндөр амжилтад хүрсэн хүмүүс амралтын өдрийг хэрхэн өнгөрөөдөг вэ?
1 өдөр    

2018 онд бүх нийтээр амрах өдрүүд
1 өдөр    

БНСУ руу визгүй зорчих боломж бүрдэнэ
1 өдөр    

Ордууд дунджаар хэд насалдаг вэ?
1 өдөр    

Царай муутай нөхөртэй эмэгтэйчүүд илүү аз жаргалтай амьдардаг
1 өдөр    

14 насны зөрүүтэй хос хоёр маань бүл нэмэх нь ээ…
1 өдөр    

Х.Баттулга: Иргэдийн өрийг дарах асуудлаар ажлын хэсэг ажиллаж байгаа
1 өдөр    

Монгол “цуйван” Японд …
1 өдөр    

Эдгээр бүсгүйчүүд ямар мэргэжилтэйг мэдээд та гайхах болно
1 өдөр    

50 насандаа харамсахгүйн тулд 30 наснаас өмнө юуг амжуулах ёстой вэ?
1 өдөр    

Хүнийг хайрлана гэж юуг хэлэх вэ?
1 өдөр    

Дэлхийн хамгийн аюултай улсаар Мексикийг нэрлэв
1 өдөр    


Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 9904-2197, 89460-008, 7711-0111
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.