Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2018 оны 10-р сарын 24
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хоногийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

ГАРДИАН: Чингис хаантай холбоотой үнэт дурсгалууд сүйдэж, түүх бүдгэрч байна

НИЙТЛЭСЭН: 2018-01-12 10:12:54
Бусад > Гадаад мэдээ | Сэтгэгдэл: 0

Их Британийн алдарт “Гардиан” сонинд Монголын археологийн дурсгалуудыг сүйтгэж байгаа талаар сонирхолтой нийтлэл тавигдсаныг доор сийрүүлэн хүргэе.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Бид Дархадын хотгорын Хоргын ам хэмээх газар очиж, нутгийн иргэдээс асууж сурагласаар торгоны өөдөс, модон эдлэл, хүний яс хаа сайгүй хөглөрөх нэгэн түүхийн дурсгалыг олсон юм. Миний хамтрагч, доктор Ж.Баярсайханы хэлж буйгаар эдгээр нь 800 жилийн өмнөх буюу Их Монгол улсын үед хамаарах оршуулга гэнэ.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Монгол орон хуурай, сэрүүн уур амьсгалтай тул эртний хувцас, зэвсэг зэрэг археологийн үнэт эдлэлүүд хатаж, элэгдэх нь түгээмэл байдаг байна. Тиймээс археологийн дурсгалаас сэргээж буй арьс шир болон бусад эдлэлүүдийг хаана, яаж хийсэн талаарх мэдээлэл бүрхэг үлддэг ажээ. Нар, салхи, хүн, амьтны нөлөөгөөр иймэрхүү ховор дурсгалууд үнэ цэнээ алдаж байна. Тэдгээрийг ухаж, тонох нь ч бий гэнэ. Эдгээр хүчин зүйлсээс шалтгаалаад дээрх гоёмсог торго, модон эдлэлүүдийг судлахад тун бэрх болжээ.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Харамсалтай нь, Монголын эдийн засгийн уналтаас болоод үнэт эдлэл, алт хайсан хүмүүс Хоргын амыг зорьж, түүхийн дурсгалыг сүйтгэж байна. Тэд эндээс олсон зүйлээ Улаанбаатарт авчран худалдаалж, Фэйсбүүкээр сурталчлах бөгөөд соёлын өвүүд дамын наймаачид, гадаадын ховор зүйл цуглуулагчдын гарт ордог ажээ.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Монгол бол дэлхийн хамгийн том газар нутагтай улсуудын нэг боловч хүн ам нь тархан суурьшсан тул археологийн дурсгалуудыг хамгаалах нь хүнд сорилт байсаар иржээ. Үүнээс гадна тонуулчдад шийтгэл оноож, хяналт тавьж дийлэхгүй байгаа явдлыг соёлын өв хариуцсан мэргэжилтэн Жулиа Кларк шүүмжилсэн юм.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Соёлын өвийг устгах явдал Монголчуудад маш сөрөг үр дагавартай. Учир нь, дэлхийн бусад үндэстэн Монголчуудын түүх, соёлын талаар ямар ч ойлголтгүй үлдэх бөгөөд хүмүүсийн санаанаас зохиосон зөгнөлт бүтээлүүдээс л төсөөлөл авна шүү дээ. Мөн энэ ард түмний дэлхийн соёлын өвд эзлэх байр суурь алдагдах болно.

Бямбын Төмрөө-н зураг.

Эртний нүүдэлчин монголчуудын талаарх баримт бичиг цөөхөн үлдсэн байдаг болохоор түүхийг нь ихэвчлэн гадаадын эрдэмтэд бичдэг. Ингэхдээ, соёлын гайхамшигт ололт амжилтуудыг нь огт дурдалгүй, зөвхөн цэрэг, дайны зэрлэг балмад үйлдлүүдийг нь чухалчилж авч үздэг юм.

Оксфордын их сургуулийн Монгол, Хятадын түүхийн судлаач, доктор Брайн Миллер “Чингис хаан бол Монгол хүн. Энэ хүн хаанаас ч юм гэнэт гарч ирээгүй шүү дээ. Тэгэхээр Монголын эзэнт гүрний түүхийг бүхлээр нь судалж, орчин үеийн хүмүүст үнэн зөвөөр ойлгуулахын тулд соёлын өвийг хамгаалах хэрэгтэй” хэмээн онцолсон байна.

Гэхдээ соёлын өвийг хамгаалах нь дан ганц монголчуудын биш дэлхий нийтийн асуудал болжээ. Тиймээс залуу үеэ түүх, дурсгалаа хайрлан хамгаалахад сургах шаардлагатай байна.

Б.Мөнхтуяа

Таны ямар жилтэй вэ?
Та Like дарж саналаа өгсөн ч таны санал нэмэгдэхгүй байвал Confirm дээр дарж саналаа баталгаажуулна уу! Та саналаа өгсөнөөр Facebook дээрээ өөрийн жилийн зурхайг хүлээн авч байх болно.
Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
МЭРГЭЖЛИЙН СЭТГҮҮЛ ЗҮЙ БА ДИЖИТАЛ ЦАГ ҮЕИЙН ТАЛААР СЭТГҮҮЛЧИД ХЭЛЭЛЦЛЭЭ
6 цаг    

"РЕРИХҮҮДИЙН ЗАМААР" ҮЗЭСГЭЛЭН БА МОНГОЛЧУУДЫН ХӨГЖЛИЙН ТӨЛӨӨ
7 цаг    

МОНГОЛЫН ОХИДЫН БАГ ЛИВАНД АНХНЫ БЭЛТГЭЛЭЭ ХИЙЖЭЭ
11 цаг    

ДЭЛХИЙН ШАТРЫН ОЛИМПИАДАД АМЖИЛТТАЙ ОРОЛЦСОН ТАМИРЧДАА ХҮЛЭЭЖ АВЧ УУЛЗЛАА
11 цаг    

ФҮКҮОКА ХОТЫН ЗАХИРАГЧ ЁШИМАЦҮ МОТОАКИ-Г ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА
11 цаг    

Б.ШООВДОР ДАШТ-ИЙ ХҮРЭЛ МЕДАЛИЙН ТӨЛӨӨ МАРГААШ ХҮЧ ҮЗНЭ
11 цаг    

ОЮУТОЛГОЙН ДАЛД УУРХАЙТАЙ ТАНИЛЦСАН НЬ
11 цаг    

АГААРЫН БОХИРДЛЫГ БУУРУУЛАХАД ХИЙСЭН ШАЛГАЛТААР 72 ЗӨРЧИЛ ИЛРҮҮЛЖЭЭ
11 цаг    

НӨХӨН СЭРГЭЭГЭЭГҮЙ ГАЗАР 8800 ГА БОЛЖ ХОЁР ДАХИН НЭМЭГДЖЭЭ
11 цаг    

"НЭГ Л АЛДВАЛ" АРГА ХЭМЖЭЭГ ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА
11 цаг    

СЕЛФИДЭХ ГЭЖ БАЙГААД ХОЁР ХҮН АМИА АЛДЖЭЭ
11 цаг    

ЦАГ АГААРЫН АЮУЛТАЙ ҮЗЭГДЛЭЭС СЭРЭМЖЛҮҮЛЖ БАЙНА
11 цаг    

ЖАМЦ ДАВСАНД ХҮНИЙ БИЕД ЗАЙЛШГҮЙШААРДЛАГАТАЙ ЭРДСҮҮД АГУУЛАГДДАГ
11 цаг    

ӨДАР БҮР МӨНГӨ ХЭМНЭХ 8 АЛХАМ
11 цаг    

ЭЦЭГ ЭХЭЭС УДАМШДАГ 11 ХАЧИРХАЛТАЙ ЗҮЙЛС
12 цаг    

ДЭЛХИЙН ХАМГЫН ХОРТОЙ УНДАА БОЛ ЭНЭ !!!!
12 цаг    

Худалдан авсныхаа дараа шууд угаах ёстой бүтээгдэхүүнүүд
12 цаг    

АНХААР: ЧИПС ХҮҮХПИЙН ЭЛЭГ, ХОДООДЫГ ГЭМТЭЭДЭГ
12 цаг    

ЭНЭ БАЙРЛАЛААР ХЭВТЭЖ, 10 МИНУТ БОЛОХОД ДАХИН ТӨРСӨН ЮМ ШИГ БОЛНО
12 цаг    

Энэтхэгийн Ерөнхий сайд дуучин Т.Ариунаагийн дууг түгээжээ
12 цаг    

ӨСВӨР НАСНЫ 20 ХҮҮХДИЙГ ХУГАЦААНААС НЬ ӨМНӨ СУЛЛАЛАА
12 цаг    

ОМЕГА-3 ХЭРЭГЛЭВЭЛ УХААНТАЙ БОЛНО
12 цаг    

Хүн чанаргүй найзын 13 шинж тэмдэг
12 цаг    

МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ САГСАН БӨМБӨГИЙН 19 ДЭХ УДААГИЙН ТЭМЦЭЭН ЭХЭЛЛЭЭ
13 цаг    

ХУРДНЫ ГАЛТ ТЭРЭГ ОСОЛДОЖ 18 ХҮН НАС БАРЖ, 190 ГАРУЙ ХҮН ХҮНД ГЭМТЭВ
14 цаг    

ФОТО: ДЭЛХИЙН ХАМГИЙН УРТ, ДАЛАЙ ДАМНАСАН ГҮҮР
14 цаг    

ХЯТАДЫН ЭМЧ НАР АМИЙГ НЬ АВАРСАН МОНГОЛ ХҮҮХДҮҮДЭЭ ЭРГЭЛЭЭ
15 цаг    

ИРЭХ ӨВЛИЙН ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН ТӨЛӨВ
15 цаг    

АСЕМ-Д ОРОЛЦСОН БА АСЕМ-ЫГ АВЧИРСАН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ЯЛГАА
15 цаг    

Д.БАТСАЙХАН: ӨӨРИЙН ХӨРӨНГӨӨР ЗАМ ТАВЬСНЫХАА ТӨЛӨӨ ЭВДЛҮҮЛЖ, ДАРАМТЛУУЛЖ БАЙНА
15 цаг    

Б.ЭРДЭНЭБУЛГАН: СҮЛЖЭЭНИЙ ЭМ ХЭРЭГЛЭСЭН ЭХНЭР, НӨХӨР 6 САРЫН ЗАЙТАЙ ХАВДРААР НАС БАРСАН ТОХИОЛДОЛ Ч БИЙ
16 цаг    

ХОНКОНГИЙГ МАКАОТАЙ ХОЛБОСОН ДЭЛХИЙН ХАМГИЙН УРТ ГҮҮР АШИГЛАЛТАНД ОРОХОД БЭЛЭН БОЛЖЭЭ
16 цаг    

2019 ОНООС ЭХЛЭН ИРЭЭДҮЙ ХОЙЧ ҮЕДЭЭ ӨР БИШ ӨГЛӨГ ҮЛДЭЭДЭГ БОЛНО
16 цаг    

ТАМХИ ТАТДАГ, ДАМ ТАМХИДАЛТАД ӨРТДӨГ ЭХЭЭС ХАРШИЛТАЙ ХҮҮХЭД ТӨРӨХ МАГАДЛАЛТАЙ
16 цаг    

ЯВГАН ХҮНИЙ ЗАМУУДЫГ ХӨГЖҮҮЛСНЭЭР АВТО МАШИНААР ЗОРЧИХ ИРГЭД ЦӨӨРНӨ
17 цаг    

ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА ДЭЛХИЙН ХУДАЛДААНЫ БАЙГУУЛЛАГЫН ЕРӨНХИЙ ЗАХИРАЛ Р.АЗЕВЕДОТОЙ УУЛЗЛАА
17 цаг    

ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА ОЛОН УЛСЫН ХУДАЛДААНЫ ТӨВИЙН ГҮЙЦЭТГЭХ ЗАХИРАЛ ХАТАГТАЙ АРАНЧА ГОНЗАЛЕЗТАЙ УУЛЗАВ
17 цаг    

БАЙНГЫН ХОРООД ИРЭХ ОНЫ ТӨСВИЙН ТӨСЛИЙН ХОЁР ДАХЬ ХЭЛЭЛЦҮҮЛГИЙГ ХИЙНЭ
17 цаг    

10 ДУГААР САРЫН 23НД БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛ
17 цаг    

ИХЭНХ НУТГААР ТОГТУУН, ДУЛААН БАЙНА
17 цаг    

ӨНӨӨДРИЙН ЗУРХАЙ
17 цаг    

ТАНЫ БУРУУ ГАЗАР АМЬДАРЧ БАЙГААГ ИЛТГЭХ 5 ШАЛТГААН
1 өдөр    

ГОЛОМТ БАНК АЗИЙН ШИЛДЭГ МАРКЕТИНГТАЙ БАЙГУУЛЛАГААР ТОДОРЛОО
1 өдөр    

МОНГОЛ УЛСЫН ИНТЕРНЕТ ХЭРЭГЛЭГЧДИЙН 60 ХУВЬ НЬ БУЮУ 5 ХҮН ТУТМЫН 3 НЬ КИБЕР ХАЛДЛАГАД ӨРТДӨГ
1 өдөр    

"ҮНДЭСНИЙ ЦЭЦЭРЛЭГТ ХҮРЭЭЛЭН"-Д ШИНЭЭР ТӨГӨЛ БАЙГУУЛАВ
1 өдөр    

ЕРӨНХИЙ САЙД Ч.САЙХАНБИЛЭГИЙН ГАРГАСАН ЗАХИРАМЖУУДЫГ ХҮЧИНГҮЙ БОЛГОХЫГ ШҮҮХЭЭС ХҮСЛЭЭ
1 өдөр    

Э.САРАНТОГОС: БНАСАУ-ЫН УДИРДАГЧ КИМ ИР СЕНИЙ 1988 ОНД МАНАЙ УЛСАД ХИЙСЭН АЙЛЧЛАЛ Ч ЧУХАЛ АЧ ХОЛБОГДОЛТОЙ БОЛСОН
1 өдөр    

“ДЭЛХИЙН ХУРИМТЛАЛЫН ӨДӨР"-ИЙГ ТЭМДЭГЛЭХ БОЛСОН ТҮҮХ
1 өдөр    

“Нинжин сэтгэл”-ийг зорьж үзэх ТАВАН ШАЛТГААН
1 өдөр    

Жүжигчин Чапи: Ажилтай байлгаж байгаа дүү нартаа баярлалаа
1 өдөр    


Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 89460-008, 7711-2424
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.