Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2018 оны 01-р сарын 22
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хонгийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

Зарлал: Улс төрийн нам зарна

НИЙТЛЭСЭН: 2018-01-10 13:34:27
Улс төр > Намууд | Сэтгэгдэл: 0

Улсын Дээд шүүхэд бүртгэлтэй улс төрийн намын тоо 27-д хүрэв.

Хоёроос бусад нь хэнд ч хүртээлгүй шахам сонгуулийн тогтолцоотой энэ улс энэ янзаараа хорин хэдэн жил богж байхад шантрахгүйгээр шинэ нам байгуулсаар байгаа Та бүхний чин зоригт юуны өмнө талархъя.

Засгийн эрхийг авах эцсийн зорилготой боловч энэхүү улс төрийн байгууллага зах дээр зарагдах учиртай бараа. бүтээгдэхүүнтэй ердийн утгаараа яг адилхан юм. Нийгэм, нийт масст таалагдаж байж зарагдана. Тэдний халааснаас саналыг нь сугалахын тулд тэднии олонход ойлгогдохуйц баймааж нь амжилттай зарагдаж, засгийн эрх авах зорилгодоо хүрнэ гэсэн үг. Тэгвэл ямар бараа амжилттай зарагддаг вэ? Зах зээлдээ таарсан бараа л сайн худалдаалагддаг зарчим улс төрийн намд нэг ижил үйлчилнэ.

Хоёр намын нэр хүнд хөлөн дор унав

Засгийн эрх авах зорилгодоо хүрээгүй, нэг үгээр бол зарагдаж чадаагүй л бол тухайн нам мянган сайхан бодлого, хөтөлбөртэй байгаад тэр нь хэнд ч хүртээлгүй. Тэгэхээр эхлээд зарагдах ёстой, зах зээлдээ яг таарсан байх ёстой, түүний дараа л мэргэн цэцэн бодлогоо ярья гэдэг харанхуй хар стратеги нь хорин хэдэн жилийн хугацаанд хоёр том намыг сульдааж дуусаж байгааг бид харж байна.

Дөрвөн жилд нэг удаа болдог “дуудлага худалдаа”-гаар улс төрийн намууд сонгогчдын халааснаас саналыг нь сугалахын тулд сэтгэл хөдлөлийг ашиглах нь хаана ч байдаг тактик. Яагаад гэвэл сонгогчдын олонх нь логикоор биш сэтгэл хөдлөлөөр шийдвэрээ гаргадгийг судалгаа болон практикаар нэгэнт тогтоожээ. Энэ дунд сэтгэл хөөрлөө дагаж биш логикийг хөөж шийдвэр гаргадаг нийгмийн цөөнх бий ч цөөнх дээр биш олонх дээр ажилласан “наймаачин" л ашиг хийнэ.

Яг энэ зарчим улс төрийн намуудын стратегийг хөтөлсөөр яваад өнөөх барууны, зүүний үзэл баримтлал бүхий хоёр том сэтгэгч хүчин маань ердийн народтайгаа яг адилхан болтлоо оюун санааны хувьд шалан дээр бууж ирлээ. Хариу шанд нь тэд санал сайн авч, амжилттай борлогдож байна. Харин үүнийх нь төлбөрт улс орон хөгжлийн бодлогыг хөтлөх оюун ухаан бүхий улс төрийн хүчингүй болов.

Юун түрүүнд хоёр нам эрүүл саруул логикоор шийдвэр гаргаж амьдардаг нийгмийн цөөнхийнхөө эсэргүүцэлтэй тулгарсныг өнгөрсөн удаагийн Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн санал хураалтын цагаан хуудасны тооноос харж болно. Гэвч тэд нийгмийн цөөнхийн захиалга дээр хэзээ ч ажиллахгүй, яагаад гэвэл эцсийн зорилгод нь ямар ч ашиггүй тусах учраас. Тэгээд “ооркжсон” олонхдоо тааруулж байж улс төрийн тавцан дээр оршин тогтнох амьдралын төлөөх зөн совиндоо хөтлөгдсөөр байх юм бол улс оронтойгоо хамт дампуурч таарах уу?!

Аль ч улс төрийн нам дотор үүнийг ойлгож мэдэрсэн цөөнх бас байдаг. Тэднийгээ сэхээлэг, дэвшилтэт гэж өргөмжлөх хэр нь цагаа тулахаар тэднийгээ нам доторх олонх нь яаж дэвжээнээс түрэн гаргадгийг сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд явагдсан АН-ын даргын сунгаа, Ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлэх сунгаа яруу тодоор харуулсан юм.

Үр дагаварт нь гэвэл, тэнд Р.Амаржаргал гуай хэн ч уншихгүй хэдэн өгүүлэл нийтэлдэг эрдэм шинжилгээний сэтгүүл гаргаж, энд Л.Болд гишүүн чуулганы танхимд популизм хийдэг ажилтай болов. Цөөнхийн захиалга ийм л байдаг. ТҮЦ-нд Zeg-naгийн хослол зарагдахгүйтэй яг адилхан.

Гуравдагч хүчин илүү дээр байж чадах уу?

Нийгмийн шинжээчдийн дүн шинжилгээнд үндэслэсэн таамаглалаар бол хоёр нам цаашаа явах хөгжлийн чиг бүрхэг харагдаж байгаа ч шинэ гуравдагч хүчин тэдгээрээс илүү дээр байх найдвар бас бага. Яагаад гэвэл тэрхүү гуравдагчийг худалдан авах зах зээл өнөөдрийнхөөс өөрчлөгдөхгүй учраас тэр юм. Тиймд тэрхүү массын захиалгад нийцэж байж шинэ хүчин “эдийн засгийн эргэлт’’-д орох боломжтой.

Популизм хийнэ, сэтгэл хөөрөл үүсгэнэ. Түүний дараа зүсээ хувилгаад бодлого ярина гэвэл үлгэр, яагаад гэвэл тэр хүртлээ өнөөх дүрдээ өөрсдөө ч итгэсэн байх болно. Улс төрийн манантсан хоёр намын дундуур орж сонгогчдын саналыг авч гарч ирсэн сүүлийн үеийн амжилттай жишээ болох С.Ганбаатар, С.Жавхлан нар шинэ гуравдагч хүчний ирээдүйг харуулж байгаа толь юм.

Нийгмийн сүлжээнд оорк хэмээгдэх олонхын үл бүтэх үзэл санааг учирлан ойлгуулах гэж оролддог харьцангуй сэхээлэг хэсэг бий. Тэдний логик гаргалгаа, оношилгоог дэмждэг дундаж давхарга тийм ч нимгэн биш. Улс төрийн намуудын дампуурал, засаглалыг шүүмжлэгчид өнөөдрийн нөхцөл байдлыг өөрчлөхүйц уураг тархи бүхий улс төрийн шинэ хүчин захиалж байна.

Тэдэнд таалагдахуйц үзэл санаа бүхий залуус нийлээд шинэ нам байгуулж болно, энэ тийм ч хэцүү биш. Тэгээд Улсын Дээд шүүхийн бүртгэлд бүртгэгдэнэ. Хэзээ ч эргэлтэд ордоггүй хорь гаруй намын хувь заяа дахиад давтагдана. Хэдэн сайн хүн нийлэх амархан. Харин дараа нь массын санал дээр ажиллах, зах дээр зарагдах нь хамаг сайхан мөрөөдлийг үгүй хийнэ гэдгийг ХҮН намын оролдлого харуулсныг санаарай.

Шилжилтийн нийгмийн хар бараан үед өсөж, 10 дугаар ангиа төгсөөд зах руу, дөрөвдүгээр ангийг дөнгөж дүүргээд мал руу гарсан, хотод орж ирээд хоёроос хорин жил болж байгаа нөхдүүд /хүн амын 70 гаруй хувь нь хот сууринд амьдарч байгаагийн дийлэнх нь шилжин ирэгсэд/ өнөөдөр ямар ч салбарт хамгийн “потенциальны” худалдан авагчид! Тэдэнтэй эхлээд нэг хэл дээр ярьж байж намаа зарна, зарж чадвал дараа нь бодлого ярина!

Лидер нь мөн адил тэдний нэг айх ёстой ч байж магадгүй. Ийм л босго шинэ гуравдагч хүчнийг хүлээж байгаа. Засгийн эрх авах эцсийн зорилгод хүрэх үйл явц зах дээр бараа зарахтай л адилхан. Худалдан авалт хаана өндөр байна тэнд таарсан бүтээгдэхүүн л санал болгоно. Зарчим ийм.

1992 оны сонгуульд МАХН ялалт байгуулж, УИХ-д 70 суудлыг авчээ. 1996 онд Монголын Ардчилсан Холбоо, ардчилсан намуудын эвсэл тус улсын эдийн засаг ба улс төрд шинэчлэлт, өөрчлөлтийг гүйцэтгэх шинэ хөтөлбөр боловсруулж оролцсоны дүнд сонгуульд онцгой ялалт байгуулсан. Энэ санал хураалтаар Улсын Их Хурлын 76 суудлын 50-ийг нь Ардчилсан Холбоо эвсэл, 25 суудлыг МАХН авсан байна. 2000 оны сонгуулиар МАХН 72, бусад нам эвсэл (АН, МАШСН, МИЗН) 4 суудал авсан юм. Харин 2004 оны сонгуулиар МАХН 38, Эх Орон-Ардчилал эвсэл 34, МБНН 1, бие даагчид 3 суудал авсан байна.

2008 оны парламентын сонгуульд МАХН ялалт байгуулсан ч ард түмэн сонгуулийг шударга бус явагдсан хэмээн үзэж, эсэргүүцлийн жагсаал хийсэн нь сүүлдээ үймээн самуун болж хувирсан. Улс оронд үүссэн нөхцөл байдлын улмаас МАХН ба АН эвсэхээр шийдвэрлэж хамтарсан Засгийн газар байгуулжээ. 2010 оны 10 сард МАХН нь нэрээ сольж МАН /Монгол Ардын Нам/ болсон бөгөөд Монгол Улсын 3 дахь Ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаяр шинээр нам байгуулж түүнийгээ МАХН хэмээн нэрлэжээ.

2012 оны Улсын Их Хурлын сонгууль анх удаа холимог тогтолцоогоор явагдаж, аль ч нам олонх болж чадаагүй бөгөөд хамгийн олон суудал авсан Ардчилсан Нам Шударга ёс эвсэл, ИЗНН-тай хамтран эвслийн Засгийн газар байгуулан ажиллаж байв. 2016 оны Улсын Их Хурлын сонгууль дахин мажоритар системээр явагдахад Монгол Ардын Нам 65 суудал авч, үнэмлэхүй олонх болсноор өөрийн засгийн газраа байгуулан ажиллаж байна.

  1. Монгол Ардын нам /МАН/
  2. Ардчилсан нам /АН/
  3. Монголын Ногоон нам /МНН/
  4. Иргэний зориг ногоон нам /ИЗНН/
  5. Монголын Уламжлалын Нэгдсэн нам /МУНН/
  6. Монгол Либерал Ардчилсан нам /МЛАН/
  7. Эх Орон нам
  8. Монголын Либерал нам /МЛН/
  9. Бүгд найрамдах нам /БНН/
  10. Монголын Эмэгтэйчүудийн Үндэсний Нам/МЭҮН/
  11. Монголын Социал Демократ Нам
  12. Ард Түмний Нам /АТН/
  13. Монгол Үндэсний Ардчилсан Нам / МҮАН/
  14. Эрх Чөлөөг Хэрэгжүүлэгч Нам
  15. Иргэний Хөдөлгөөний Нам /ИХН/
  16. Хөгжлийн Хөтөлбөрийн Нам
  17. Монголын Ардчилсан Хөдөлгөөний Нам
  18. Монгол Ардын Хувьсгалт нам /МАХН/
  19. Хамуг Монголын Хөдөлмөрийн нам / ХМХН/
  20. Хөдөлмөрийн үндэсний нам /ХҮН/
  21. Эх орончдын нэгдсэн нам /ЭОНН/
  22. Монгол Консерватив нам
  23. Тусгаар тогтнол, эв нэгдлийн нам /ТТЭНН/
  24. Ард түмнээ хайрлая нам /АТХН/
  25. Монголын Хүний төлөө нам
  26. Үнэн ба Зөв нам
  27. Зон олны нам /ЗОН/

Эх сурвалж: Өглөөний сонин

Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
Уяачид аа, өвөл ч бас эрийн гурван наадам зохиох уу?
7 минут    

Есүс Христийн бунханг нээжээ
11 минут    

Аль Жазера: Монгол малчид амь өрссөн эрсдэлтэй нөхцөлд амьдарч байна
15 минут    

Хүн өөрөө амьдралаа программчилдаг
16 минут    

Алтны ханш 1400 ам.долларт хүрнэ
20 минут    

Д.Дагвадорж аварга иргэнийхээ эрхийн дагуу үгээ хэлэв
25 минут    

Хонины ууцыг 120-250 мянган төгрөгөөр худалдаалж байна
29 минут    

1, 6-аар төгссөн дугаартай машины жолооч нар татвараа төлөөрэй
37 минут    

Нас барсан эмэгтэйгээс 10 хоногийн дараа хүүхэд төржээ
40 минут    

Монголын шатарчид зургаан алтан медаль хүртлээ
41 минут    

Яармаг-Сонгины орчмоор шөнөдөө 41-43 хэмд хүрнэ
43 минут    

Хотын дарга Су.Батболд зуух л ярьж сууна
51 минут    

Эрэн сурвалжилж байна!!!
54 минут    

Их аварга Какүрюү М.Ананд хацү башёг ганцаараа тэргүүлж эхэллээ
58 минут    

Хорт хавдрыг хормын дотор илрүүлэх сорил гарчээ
1 цаг    

Шуурхай: Марк Цукерберг Фэйсбүүкийг хаах талаар мэдээлэл хийлээ
10 цаг    

Монголчуудад Н-2В визийг гуравдугаар сарын 1-нээс олгож эхэлнэ
10 цаг    

168 кг жинтэй сүйт бүсгүйд таарах хуримын даашинз олдоогүй учраас нүцгэн хуримлажээ
10 цаг    

Дэлхийн бүх нисэх буудлын WiFi нууц үг
10 цаг    

Энэ бичлэгийг үзсэн хүмүүс нэг бол инээдэг нэг бол дургүй нь хүрдэг аж. Харин та аль нь вэ?
10 цаг    

Залуусын өдөр тутамдаа анхаарах хувцаслалтын 9 дүрэм
10 цаг    

НӨАТ: 100 сая төгрөгийн нэг, 20 саяын хоёр азтан тодорлоо
10 цаг    

Өсвөр насны хүүхдийнхээ дотны найз, зөвлөгч нь бай
10 цаг    

Олимпийн үеэр зочилж болох газрууд
10 цаг    

Д.Тэрбишдагва: Оюутолгойд тагнуул, цагдаа оруулаад шалгая
20 цаг    

Г.Батбаатар: Улсдаа жишиг болсон оюутны хотхон бариулахаар хоёргүй сэтгэлээр зүтгэж байна
21 цаг    

Ганцаардлын эсрэг тэмцэнэ
22 цаг    

Хумс сармис амандаа хийгээрэй.
22 цаг    

Гавьяат Г.Батбаярын эмчилгээний зардлыг бүрдүүлж өгчээ
1 өдөр    

П.Адарсүрэн: Өөрийнхөө дуулахыг сонсоод өөрийн эрхгүй уйлчихдаг
1 өдөр    

Өнөөдөр НӨАТ-ын сугалааны тохирол болно
1 өдөр    

“Мими” гэх сэргээшийг улсын хилээр нэвтрүүлэхийг завджээ
1 өдөр    

2018 онд 28 төрлийн өвчнийг эх орондоо эмчилдэг болно
1 өдөр    

Бөө гэж хэн бэ?
1 өдөр    

Амралтын өдрийг үр бүтээлтэй өнгөрүүлэх зөвлөмж
1 өдөр    

Өндөр амжилтад хүрсэн хүмүүс амралтын өдрийг хэрхэн өнгөрөөдөг вэ?
1 өдөр    

2018 онд бүх нийтээр амрах өдрүүд
1 өдөр    

БНСУ руу визгүй зорчих боломж бүрдэнэ
1 өдөр    

Ордууд дунджаар хэд насалдаг вэ?
1 өдөр    

Царай муутай нөхөртэй эмэгтэйчүүд илүү аз жаргалтай амьдардаг
1 өдөр    

14 насны зөрүүтэй хос хоёр маань бүл нэмэх нь ээ…
1 өдөр    

Х.Баттулга: Иргэдийн өрийг дарах асуудлаар ажлын хэсэг ажиллаж байгаа
1 өдөр    

Монгол “цуйван” Японд …
1 өдөр    

Эдгээр бүсгүйчүүд ямар мэргэжилтэйг мэдээд та гайхах болно
1 өдөр    

50 насандаа харамсахгүйн тулд 30 наснаас өмнө юуг амжуулах ёстой вэ?
1 өдөр    

Хүнийг хайрлана гэж юуг хэлэх вэ?
1 өдөр    

Дэлхийн хамгийн аюултай улсаар Мексикийг нэрлэв
1 өдөр    

Одооны энэ охидын насыг ойлгохоо болилоо | датагаар үнэгүй
1 өдөр    

Нөхөртэйгөө яаж ч хэрэлдсэн явна гэж ёстой гонж шдээ
1 өдөр    

ГОДОН ГУТАЛТАЙ ХАЛУУ ДҮҮГЭН АЛХААД БАЙВАЛ ЧӨМӨГ ХАЙЛАХ АЮУЛТАЙ
1 өдөр    


Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 9904-2197, 89460-008, 7711-0111
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.