Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2018 оны 10-р сарын 21
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хоногийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

Төмсний тухай таны мэдэхгүй ТАНИН МЭДЭХҮЙ

НИЙТЛЭСЭН: 2017-12-26 18:39:58
Бусад > Танин мэдэхгүй | Сэтгэгдэл: 0

Төмс хүний хоол хүнсний бүтцэд чухал байр суурь эзэлдэг нь маргаангүй. Өмнөд Америкийн Андын нурууны өндөрлөг газраас Европ тивээр дамжин 500 жилийн дотор дэлхийн 100 гаруй оронд тархаж, 70 гаруй оронд хүнсний гол бүтээгдэхүүн нь болон өргөмжлөгдөж, 200 гаруй нэрийн хоол, хүнсний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд голлох үүрэгтэй оролцдог гэдэг үзүүлэлт л үүнийг батлаад өгнө. Байгалийн гамшиг, Дэлхийн дайн гэх мэт гай гамшгаас хүн төрөлхтнийг төмс л аварсан гэдэгтэй бүгд санал нийлдэг. Хэдий ийм ач тустай ногоо боловч “Аргагүйн эрхээр л хэрэглэдэг” гэсэн имиж төмсийг байнга дагалдаж ирсэн нь хачирхалтай. Ийм хоч авахад нөхцөл голохгүй ургадаг, хямд төсөр зэрэг нь нөлөөлсөн нь маргаангүй. Төмс илчлэг чанараараа байцаа, лууван, цэцэгт байцаа зэргээс 5-6 дахин илүү ч цардуул ихээр агуулдагаасаа болж ийнхүү адлагдахад хүрчээ

Монголчуудын хүнсний бүтцэд төмс томоохон байр суурь эзэлдэг. Гэхдээ тухайн айл өрхийн эдийн засгийн чадамж нэмэгдэх тусам төмсний хэрэглээ буурдаг сонин зүй тогтол ажиглагджээ. Жишээ нь, сард нэг сай төгрөг хүртэлх орлоготой гэр бүлийн нэг гишүүн сард 46 кг буюу стандарт хэмжээний төмс хэрэглэдэг байхад 500 мянга ба түүнээс доош орлоготой өрхийн гишүүд жилд 60 кг, түүнээс дээш хэмжээтэй төмс хэрэглэдэг байна. Харин өрхийн орлого 1.5 сая, хоёр сая гэх мэтчилэнгээр нэмэгдэх тусам гэр бүлийн гишүүдийн хэрэглэх төмсний хэрэглээ 46 кг-аас 15 кг хүртэл буурдаг ажээ

Хоол биш эрчим хүчний эх үүсвэр

Төмс гэхээр таны тойлгод хамгийн түрүүнд чипс эсвэл чанаж, жигнэж болгосон ямар нэг хоол төсөөлөгдөж байгаа гэдэгт мөрийцсөн ч болно. Тэгвэл энэ хэвшмэл ойлголтыг эвдэх цаг иржээ. Төмс нь хүнснээс гадна эрчим хүчний эх үүсвэр байх бүрэн боломжтой гэдгийг Израилийн эрдэмтэд тогтоожээ

Иерусалимийн “Хэрбю” их сургуулийн эрдэмтэн Рабинович болон түүний багийнхан төмснөөс эрчим хүч гаргах боломжийг нухацтай судалж байна. Төмсийг цахилгаан хуримтлуулагч ялтсанд холбоод түүнээс гарсан цахилгаанаар лед гэрлийг ч асаах чадалтай эрчим хүч ялган авах боломжтойг олж тогтоосон бөгөөд үүгээр алслагдсан хот тосгонуудыг ч гэрэлтүүлэх боломж ойр байгаа гэж тэдгээр эрдэмтэд итгэж байгаа юм. Тэд лед гэрлээр тоноглосон 40 өрөөг гэрэлтүүлэх чадалтай эрчим хүчийг төмснөөс гаргаж авах боломжтой гэж тооцоолоод буй

Төмс болон бусад ургамлаас эрчим хүч гаргаж болохыг 1780 онд Луижи Галвани анх олж мэджээ. Тэрээр органик биетээс эрчим хүч гарган авахдаа мэлхийний хөлийг зэс утастай холбож үүнээсээ эрчим хүч ялган авах боломжтойг олж тогтоосон байдаг аж. Мэлхийний хөлний огцом хөдөлгөөнөөс нь эрчим хүч ялгарч байсныг тогтоосон хэрэг. Үүнээс хойш зөвхөн хөдөлгөөний эрчим хүчнээс гадна давстай уснаас ч эрчим хүч гаргах боломжтойг олж мэдсэн тул эрчим хүчний энгийн үүсвэрүүд хаанаас л бол хаанаас гарч болохыг мэдсэн байдаг

Харин төмсний тухайд Рабинович 2010 оноос хойш Калифорнийн их сургуулийн докторын ангийн хэсэг оюутнуудын хамтаар илүү их эрчим хүч гарган авах талаар судалж эхэлжээ. Тэд туршилтандаа одоогийн байдлаар 20 орчим төрлийн төмс хэрэглэж үзээд байгаа гэнэ. Ингэхдээ төмсийг найман минут буцалгаж улмаар амьд эсүүдийг нь багасгаж ялтсуудтай урвалд оруулах замаар эрчим хүч гаргаж авах гэнэ. Чанасан төмсөө тал бүрээс нь олон удаа зүсэх тусам илүү их эрчим хүч гарган авах боломжтой ажээ

Энэ дашрамд өгүүлэхэд, төмснөөс өөр ногоо, жимс ч эрчим хүч ялгаруулдаг. Гэхдээ хамгийн элбэг, өөрөөр хэлбэл бааз суурь сайтай нь төмс учраас энэ салбарын гол судлагдахуун болсон байна.

Хамгийн их эрчим хүч өгдөг жимс, хүнсний ногоо

Лууван 0.99 вольт

Гадил 0.99 вольт

Төмс 0.98 вольт

Алим 0.97 вольт

Улаан лооль 0.94 вольт

Нимбэг 0.94 вольт

Өргөст хэмх 0.92 вольт

Урд хөршид төмсийг утгаар нь тарьдаг

Төмс Өмнөд Америкаас гаралтай боловч хожим Ази тивийн улс орнууд маш ихээр тариалах болжээ. НҮБ-ын Хүнс Хөдөө Аж Ахуйн Байгууллага (FAO)-ын мэдэгдлээр 2007 онд дэлхий дээр тариалсан нийт төмсний 80 хувь нь Ази тивд ногдож байжээ

Хятад 95.26 сая тонн

Энэтхэг 45.48 сая тонн

ОХУ 30.2 сая тонн

Украин- 23.25 сая тонн

АНУ 20.99 сая тонн

Герман- 10.66 сая тонн

Польш- 9.1 сая тонн

Бангладеш- 8.2 сая тонн

Голланд- 6.7 сая тонн

10. Франц- 6.3 сая тонныг тариалан эхний байруудад оржээ

Таны ямар жилтэй вэ?
Та Like дарж саналаа өгсөн ч таны санал нэмэгдэхгүй байвал Confirm дээр дарж саналаа баталгаажуулна уу! Та саналаа өгсөнөөр Facebook дээрээ өөрийн жилийн зурхайг хүлээн авч байх болно.
Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
САЯТАН ЖҮЖИГЧИН ЧОУ ЮНЬФАТ САРД 100 ДОЛЛАРААР АМЬДАРДАГ
2 цаг    

УИХ-ЫН ГИШҮҮН О.СОДБИЛЭГ, Д.ТЭРБИШДАГВА НАР ХБНГУ-ЫН БАТЛАН ХАМГААЛАХЫН САЙДЫГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗАВ
6 цаг    

МОНГОЛ, ХБНГУ-ЫН БАТЛАН ХАМГААЛАХЫН САЙД НАР АЛБАН ЁСНЫ ХЭЛЭЛЦЭЭ ХИЙВ
6 цаг    

УИХ-ЫН ЭМЭГТЭЙ ГИШҮҮД ХБНГУ-ЫН БХЯ-НЫ САЙД, ДОКТОР УРСУЛА ФОН ДЕР ЛАЙЕНТЭЙ УУЛЗАВ
6 цаг    

ДЭЛХИЙН НИЙТ ЦООХОР ИРВЭСИЙН 20 ХУВЬ НЬ МОНГОЛД БАЙДАГ
6 цаг    

Жастин Бибер нууцаар гэрлэжээ
6 цаг    

ШАДАР САЙД Ө.ЭНХТҮВШИН ХБНГУ-ЫН БАТЛАН ХАМГААЛАХЫН САЙДТАЙ УУЛЗАВ
6 цаг    

ТЭТГЭВЭРТ ГАРАХ НАС НИЙГМИЙН ДААТГАЛЫН САН
6 цаг    

УМАРД СОЛОНГОСЫН ХОРИГ АРГА ХЭМЖЭЭГ ЦУЦЛАХГҮЙ ГЭДГИЙГ МЭДЭГДЭХ ТӨЛӨВТЭЙ БАЙГАА АЖ
6 цаг    

МОНГОЛ УЛСЫН ТАМИРЧИД ОЛИМПООС АНХНЫ МЕДАЛЬ ХҮРТСЭН ТҮҮХЭН ӨДӨР ТОХИОЖ БАЙНА
6 цаг    

СЭТГҮҮЛЧ ХАШОГГИЙН ТАЛААРХИ МЭДЭГДЛИЙГ ИТГЭЛ ТӨРҮҮЛСЭН ГЭЖ ХЭЛЖЭЭ
6 цаг    

ГОЛОМТ БАНК ГАДААД ХУДАЛДААНЫ САНХҮҮЖИЛТИЙН ШИЛДЭГ ХАМТРАГЧААР ӨРГӨМЖЛӨГДЛӨӨ
22 цаг    

Тоглоомын дүрэм
22 цаг    

Г.БИЛГҮҮДЭЙ: МОНГОЛ ЭХ ХЭЛЭЭРЭЭ ЯРЬЖ, БИЧИЖ БАЙГААГ Л БИД БАХАРХАЛ БОЛГОХ ЁСТОЙ
1 өдөр    

СУРАГЧИД БҮТЭЭЛЧ ЭКО АЯЛАЛД ОРОЛЦЛОО
1 өдөр    

ЦАГААННУУРЫН БООМТООР НАСЖИЛТ ХЭТЭРСЭН МИКРО АВТОБУС НЭВТРҮҮЛЭХГҮЙ
1 өдөр    

ГАЗРЫН СУУРЬ ҮНЭЛГЭЭГ 60-200 САЯ ТӨГРӨГ БОЛГОН ШИНЭЧИЛЛЭЭ
1 өдөр    

АХЛАХ АНГИЙН СУРАГЧДАД МЭРГЭЖЛИЙН ЧИГ БАРИМЖАА ОЛГОХ СУРГАЛТ ЯВУУЛЛАА
1 өдөр    

ГАМШИГ, ОНЦГОЙ БАЙДЛЫН ҮЕД СЭТГЭЛ ЗҮЙН АНХНЫ ТУСЛАМЖ ҮЗҮҮЛЭХ СУРГАЛТ БОЛОВ
1 өдөр    

ХАЛАГДСАН ДАЙЧДАД ЗОРИУЛСАН СУРГАЛТ ЗОХИОН БАЙГУУЛАВ
1 өдөр    

ДАРХЛААЖУУЛАЛТЫН 10 ХОНОГ ЭХЭЛЛЭЭ
1 өдөр    

ХОНГОР НУТАГТАЙ ТАНИЛЦАХ АЯЛАЛ ЭХЭЛЛЭЭ
1 өдөр    

ГАДААД ЗАХ ЗЭЭЛ РҮҮ МАЛЫН МАХ БЭЛТГЭН НИЙЛҮҮЛЖ БАЙНА
1 өдөр    

ХУРАНДАА МӨРДЭСТНҮҮД СЭЛЭНГЭ АЙМАГТ АЖИЛЛАЛАА
1 өдөр    

МАЛЧИД 70 ГАРУЙ МЯНГАН ТОНН ӨВС НӨӨЦӨЛЖЭЭ
1 өдөр    

Нийт нутгийн 60 гаруй хувьд мал өвөлжих, хаваржих боломжтой гэжээ
1 өдөр    

Б.НИНЖБАДГАР: ЭВЛЭРҮҮЛЭН ЗУУЧЛАХ АЖИЛЛАГААГ ИРГЭД ИХ СОНГОХ БОЛСОН
1 өдөр    

НӨАТ-ЫН ЭЭЛЖИТ СУГАЛААНЫ ТОХИРОЛ МАРГААШ БОЛНО
1 өдөр    

ХБНГУ-ЫН БАТЛАН ХАМГААЛАХЫН САЙД МОНГОЛ УЛСАД АЙЛЧИЛЖ БАЙНА
1 өдөр    

У.ТУЯА: ХОС ХЭЛНИЙ СТАНДАРТ ГЭЖ ЯРИАД БАЙВАЛ БАГШ, ХҮҮХДҮҮДЭЭ АЙДАСТ АВТУУЛЖ МАГАДГҮЙ
1 өдөр    

ШИНЖЛЭХ УХААНЫ СУДАЛГААГ ҮЙЛДВЭРЛЭЛД НЭВТРҮҮЛЭХ БОЛОМЖИЙГ БҮРДҮҮЛНЭ
1 өдөр    

Д.ТРАМП, КИМ ЖӨН УН НАРЫН ХОЁР ДАХЬ УУЛЗАЛТ ИРЭХ ОНЫ ЭХЭЭР БОЛЖ МАГАДГҮЙ
1 өдөр    

Б.НИНЖБАДГАР: ЭВЛЭРҮҮЛЭН ЗУУЧЛАХ АЖИЛЛАГААГ ИРГЭД ИХ СОНГОХ БОЛСОН
1 өдөр    

ШҮҮХИЙН АЖИЛТНЫ ЁС ЗҮЙН ТАЛААР ГОМДЛЫГ ЦАХИМААР ГАРГАНА
1 өдөр    

”ЭРДЭНЭС-ТАВАНТОЛГОЙ” ХК-ИЙН ТУЗ-ИЙН ГИШҮҮД БҮРДЛЭЭ
1 өдөр    

ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ
1 өдөр    

ӨНӨӨДРИЙН ЗУРХАЙ
1 өдөр    

“МОНГОЛЫН ХҮҮХДИЙН ОРДОН”-ЫГ ХАНГАРЬД ОДОНГООР ШАГНАЛАА
1 өдөр    

СЭТГҮҮЛЧ ХАШОГГИЙН ҮХЛИЙН ТАЛААР МЭДЭГДЖЭЭ
1 өдөр    

БАЯНГОЛ ДҮҮРГИЙН ТЭРГҮҮНИЙ 73 ДУГААР СУРГУУЛЬ ЦАХИМ НОМЫН САНТАЙ БОЛЛОО
1 өдөр    

100 МЯНГА ДАХЬ ӨНГӨРӨЛТИЙН НИСЛЭГИЙГ ЭНЭ САРЫН 23-НД ГҮЙЦЭТГЭНЭ
1 өдөр    

ШИЛДЭГ ОЮУТНУУДАД ЕРӨНХИЙ САЙДЫН НЭРЭМЖИТ ТЭТГЭЛЭГ ОЛГОНО
1 өдөр    

Д.ЦОГТБААТАР САЙД "ВАЛДАЙН 15 ДУГААР БАГА ХУРАЛ"-Д ОРОЛЦОВ
1 өдөр    

ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГАД НОРВЕГИЙН ХААНТ УЛСЫН ЕРӨНХИЙ САЙД ЭРНА СОЛБЕРГ БАРААЛХАВ
1 өдөр    

ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА АСЕМ-ЫН 12 ДУГААР УУЛЗАЛТЫН НЭГДҮГЭЭР НЭГДСЭН ХУРАЛДААНД ИЛТГЭЛ ТАВИВ
1 өдөр    

ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГАД УНГАР УЛСЫН ЕРӨНХИЙ САЙД ВИКТОР ОРБАН БАРААЛХЛАА
1 өдөр    

УЛААНБААТАРТ 09-11 ХЭМ ДУЛААН БАЙНА
1 өдөр    

ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛБАЛ ЭРХТЭН ХУРЦ БОЛНО
1 өдөр    

“Ээжийн цэнхэр нутаг” хандивын тоглолт болно
1 өдөр    

ТОГЛООМЫН ДҮРЭМ
1 өдөр    


Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 89460-008, 7711-2424
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.