Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2018 оны 04-р сарын 25
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хоногийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

Төмсний тухай таны мэдэхгүй ТАНИН МЭДЭХҮЙ

НИЙТЛЭСЭН: 2017-12-26 18:39:58
Бусад > Танин мэдэхгүй | Сэтгэгдэл: 0

Төмс хүний хоол хүнсний бүтцэд чухал байр суурь эзэлдэг нь маргаангүй. Өмнөд Америкийн Андын нурууны өндөрлөг газраас Европ тивээр дамжин 500 жилийн дотор дэлхийн 100 гаруй оронд тархаж, 70 гаруй оронд хүнсний гол бүтээгдэхүүн нь болон өргөмжлөгдөж, 200 гаруй нэрийн хоол, хүнсний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд голлох үүрэгтэй оролцдог гэдэг үзүүлэлт л үүнийг батлаад өгнө. Байгалийн гамшиг, Дэлхийн дайн гэх мэт гай гамшгаас хүн төрөлхтнийг төмс л аварсан гэдэгтэй бүгд санал нийлдэг. Хэдий ийм ач тустай ногоо боловч “Аргагүйн эрхээр л хэрэглэдэг” гэсэн имиж төмсийг байнга дагалдаж ирсэн нь хачирхалтай. Ийм хоч авахад нөхцөл голохгүй ургадаг, хямд төсөр зэрэг нь нөлөөлсөн нь маргаангүй. Төмс илчлэг чанараараа байцаа, лууван, цэцэгт байцаа зэргээс 5-6 дахин илүү ч цардуул ихээр агуулдагаасаа болж ийнхүү адлагдахад хүрчээ

Монголчуудын хүнсний бүтцэд төмс томоохон байр суурь эзэлдэг. Гэхдээ тухайн айл өрхийн эдийн засгийн чадамж нэмэгдэх тусам төмсний хэрэглээ буурдаг сонин зүй тогтол ажиглагджээ. Жишээ нь, сард нэг сай төгрөг хүртэлх орлоготой гэр бүлийн нэг гишүүн сард 46 кг буюу стандарт хэмжээний төмс хэрэглэдэг байхад 500 мянга ба түүнээс доош орлоготой өрхийн гишүүд жилд 60 кг, түүнээс дээш хэмжээтэй төмс хэрэглэдэг байна. Харин өрхийн орлого 1.5 сая, хоёр сая гэх мэтчилэнгээр нэмэгдэх тусам гэр бүлийн гишүүдийн хэрэглэх төмсний хэрэглээ 46 кг-аас 15 кг хүртэл буурдаг ажээ

Хоол биш эрчим хүчний эх үүсвэр

Төмс гэхээр таны тойлгод хамгийн түрүүнд чипс эсвэл чанаж, жигнэж болгосон ямар нэг хоол төсөөлөгдөж байгаа гэдэгт мөрийцсөн ч болно. Тэгвэл энэ хэвшмэл ойлголтыг эвдэх цаг иржээ. Төмс нь хүнснээс гадна эрчим хүчний эх үүсвэр байх бүрэн боломжтой гэдгийг Израилийн эрдэмтэд тогтоожээ

Иерусалимийн “Хэрбю” их сургуулийн эрдэмтэн Рабинович болон түүний багийнхан төмснөөс эрчим хүч гаргах боломжийг нухацтай судалж байна. Төмсийг цахилгаан хуримтлуулагч ялтсанд холбоод түүнээс гарсан цахилгаанаар лед гэрлийг ч асаах чадалтай эрчим хүч ялган авах боломжтойг олж тогтоосон бөгөөд үүгээр алслагдсан хот тосгонуудыг ч гэрэлтүүлэх боломж ойр байгаа гэж тэдгээр эрдэмтэд итгэж байгаа юм. Тэд лед гэрлээр тоноглосон 40 өрөөг гэрэлтүүлэх чадалтай эрчим хүчийг төмснөөс гаргаж авах боломжтой гэж тооцоолоод буй

Төмс болон бусад ургамлаас эрчим хүч гаргаж болохыг 1780 онд Луижи Галвани анх олж мэджээ. Тэрээр органик биетээс эрчим хүч гарган авахдаа мэлхийний хөлийг зэс утастай холбож үүнээсээ эрчим хүч ялган авах боломжтойг олж тогтоосон байдаг аж. Мэлхийний хөлний огцом хөдөлгөөнөөс нь эрчим хүч ялгарч байсныг тогтоосон хэрэг. Үүнээс хойш зөвхөн хөдөлгөөний эрчим хүчнээс гадна давстай уснаас ч эрчим хүч гаргах боломжтойг олж мэдсэн тул эрчим хүчний энгийн үүсвэрүүд хаанаас л бол хаанаас гарч болохыг мэдсэн байдаг

Харин төмсний тухайд Рабинович 2010 оноос хойш Калифорнийн их сургуулийн докторын ангийн хэсэг оюутнуудын хамтаар илүү их эрчим хүч гарган авах талаар судалж эхэлжээ. Тэд туршилтандаа одоогийн байдлаар 20 орчим төрлийн төмс хэрэглэж үзээд байгаа гэнэ. Ингэхдээ төмсийг найман минут буцалгаж улмаар амьд эсүүдийг нь багасгаж ялтсуудтай урвалд оруулах замаар эрчим хүч гаргаж авах гэнэ. Чанасан төмсөө тал бүрээс нь олон удаа зүсэх тусам илүү их эрчим хүч гарган авах боломжтой ажээ

Энэ дашрамд өгүүлэхэд, төмснөөс өөр ногоо, жимс ч эрчим хүч ялгаруулдаг. Гэхдээ хамгийн элбэг, өөрөөр хэлбэл бааз суурь сайтай нь төмс учраас энэ салбарын гол судлагдахуун болсон байна.

Хамгийн их эрчим хүч өгдөг жимс, хүнсний ногоо

Лууван 0.99 вольт

Гадил 0.99 вольт

Төмс 0.98 вольт

Алим 0.97 вольт

Улаан лооль 0.94 вольт

Нимбэг 0.94 вольт

Өргөст хэмх 0.92 вольт

Урд хөршид төмсийг утгаар нь тарьдаг

Төмс Өмнөд Америкаас гаралтай боловч хожим Ази тивийн улс орнууд маш ихээр тариалах болжээ. НҮБ-ын Хүнс Хөдөө Аж Ахуйн Байгууллага (FAO)-ын мэдэгдлээр 2007 онд дэлхий дээр тариалсан нийт төмсний 80 хувь нь Ази тивд ногдож байжээ

Хятад 95.26 сая тонн

Энэтхэг 45.48 сая тонн

ОХУ 30.2 сая тонн

Украин- 23.25 сая тонн

АНУ 20.99 сая тонн

Герман- 10.66 сая тонн

Польш- 9.1 сая тонн

Бангладеш- 8.2 сая тонн

Голланд- 6.7 сая тонн

10. Франц- 6.3 сая тонныг тариалан эхний байруудад оржээ

Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
Цэвэрлэхэд бэрх зүйлсийг цэмцийлгэх энгийн 10 арга
3 цаг    

Хүүтэйгээ үеийн мэт харагддаг 41 настай ээж
4 цаг    

"TOP 20" ИНДЕКС 0.74 ХУВИАР БУУРЛАА
4 цаг    

Хэрхэн наснаасаа овор багатай харагдах вэ?
4 цаг    

СӨРӨГ ХҮЧНИЙХЭН ЕРЕВАН ХОТЫН ТӨВ ТАЛБАЙД ЦУГЛАРЛАА
4 цаг    

ГЭМТ ХЭРГИЙН УЛМААС 127 ХҮҮХЭД АМЬ НАСАА АЛДЖЭЭ
4 цаг    

ЭВЛЭЛДЭН НЭГДЭХ ГАРЦ ЗАЛУУСЫН ХӨДӨЛМӨР ЭРХЛЭЛТИЙГ ЗОХИСТОЙ БОЛГОНО
4 цаг    

Алчуураа хэрхэн гоё зангидаж сурах вэ?
4 цаг    

Хүмүүсийн фэйсбүүкт хийдэг хамгийн утгагүй зүйлс
4 цаг    

ДНК-ийн шинжилгээгээр та өөрийнхөө тухай маш их зүйлийг мэдэх боломжтой!
4 цаг    

Муу энергиэс өөрийгөө хамгаалах аргууд
4 цаг    

НАЙМАН ОРНЫ 100 ГАРУЙ БИЗНЕС ЭРХЛЭГЧИД БҮТЭЭГДЭХҮҮН ҮЙЛЧИЛГЭЭГЭЭ ТАНИЛЦУУЛНА
4 цаг    

Д.СҮХБААТАРЫГ ХӨШӨӨГ ЗАСВАРЛАЖ БАЙНА
5 цаг    

ИТХ-ЫН ХУРАЛДААН 100 ХУВИЙН ИРЦТЭЙ ЭХЭЛЛЭЭ
5 цаг    

“НЭГ СУРГУУЛЬ–АРВАН КЛУБ” АЯНЫ ХААЛТЫН АЖИЛЛАГАА БОЛЛОО
5 цаг    

“НЭЭЛТТЭЙ ГАЗРЫН ХАРИЛЦАА ОРОН НУТАГТ” ӨДӨРЛӨГ БОЛЛОО
5 цаг    

ШИНЭЭР АШИГЛАЛТАД ОРЖ БАЙГАА БАРИЛГУУДАД ТЕХНИКИЙН НӨХЦӨЛ ОЛГОХ БОЛОМЖГҮЙ БАЙНА
5 цаг    

ОХУ-ЫН ЦЭРГИЙН АКАДЕМИЙН ЗАХИРАЛ, ХУРАНДАА ГЕНЕРАЛ В.Б.ЗАРУДНИЦКИЙГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА
5 цаг    

ХУЛГАЙЛАГДСАН 70 МАШИНЫ 38-ЫГ ОЛЖ, 32-ЫГ ЭРЭН ХАЙЖ БАЙНА
5 цаг    

ЕРӨНХИЙ САЙД У.ХҮРЭЛСҮХ ЭНЭТХЭГИЙН ГАДААД ХЭРГИЙН САЙДЫГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА
5 цаг    

ЯПОН УЛС ЭСЭРГҮҮЦЛЭЭ ИЛЭРХИЙЛЖЭЭ
5 цаг    

АВЛИГЫН ХЭРЭГТ СЭЖИГЛЭГДЭЖ БУЙ ТҮШМЭЛИЙГ ШАЛГАЖ ЭХЭЛЖЭЭ
5 цаг    

НИЙСЛЭЛИЙН ШҮҮХ НОЦТОЙ ХЭРГҮҮДИЙГ МӨРДӨН БАЙЦААЛТАД БУЦААЖЭЭ
5 цаг    

ХӨШИГИЙН ХӨНДИЙН ШИНЭ НИСЭХ БУУДЛЫН ШАЛГАХ НИСЛЭГИЙГ “МИАТ” ТӨХК ҮЙЛДЛЭЭ
5 цаг    

ХАЛХ ГОЛД ХУУЛЬ ЗӨРЧИН ГАЗАР ОЛГОСОН ШИЙДВЭРҮҮДИЙГ ЦУЦАЛНА
5 цаг    

Ж.БАТЗАНДАН: МАФИЙН БҮЛЭГЛЭЛИЙН ЭСРЭГ ТЭМЦЭНЭ
5 цаг    

МУЗН-ЭЭС 1000 МАЛЧИН ӨРХӨД ХҮРГЭХ ТУСЛАМЖИЙН ЦУВАА ХӨДӨЛЛӨӨ
5 цаг    

“ДЭЛХИЙН БҮЖГИЙН ӨДӨР”-ӨӨР АУТИЗМТАЙ ХҮҮХДЭД ЗОРИУЛСАН ТОГЛОЛТ БОЛНО
5 цаг    

САЙЖРУУЛСАН ТҮЛШНИЙ ҮЙЛДВЭР БАЙГУУЛНА
5 цаг    

ЦАГДААГИЙН АЛБА ХААГЧИД ХҮНИЙ ЭРХИЙН ЧИГ ХАНДЛАГЫГ ТӨЛӨВШҮҮЛЭХЭД СУРАЛЦАЖ БАЙНА
5 цаг    

АТГ С.БАЯР, Ч.САЙХАНБИЛЭГ, С.БАЯРЦОГТ НАРЫН ХЭРГИЙГ ПРОКУРОРЫН ХЯНАЛТ ДОР ШАЛГАЖ БАЙНА
5 цаг    

Улс орнуудын хачирхалтай секс хуулиуд
5 цаг    

НАСАНД ХҮРЭГЧДИЙН “САГСАНБӨМБӨГ”-ИЙН АЙМГИЙН АВАРГУУД ТОДРОВ
5 цаг    

Одоог хүртэл хэрэгжиж буй хамгийн аймшигтай зан үйл
5 цаг    

Хүүхэд тань том болсон ч орондоо шээгээд байна уу? Тэгвэл энэ аргыг хэрэглээд үз!
5 цаг    

Хамгийн аминд халтай 10 шорон
5 цаг    

АТГ-ын даргаар “Бор халзан хонь” ч болж мэдэх нь
5 цаг    

Энэ тосыг өдөр бүр хэрэглээд үзээрэй! Үр дүн нь таныг гайхшруулах болно!
5 цаг    

Барууны бүсгүйчүүд энэ дэглэмийг ашиглаад хурдан жингээ хаяж, сайхан биетэй болцгоож байна
5 цаг    

Монгол залуус гадаадыг зорих болсон нь хөдөлмөрийн үнэлэмжтэй бага байгтай холбоотой
6 цаг    

‘’Цэвэрч-Баянзүрх’’ аян үргэлжилсээр
6 цаг    

“ЭХ ТҮҮХ, ӨВ СОЁЛ” ҮЗЭСГЭЛЭНГИЙН НЭЭЛТ БОЛЛОО
6 цаг    

МОНГОЛ УЛС ХЭВЛЭЛИЙН ЭРХ ЧӨЛӨӨГӨӨР ХОЁР БАЙРААР УХАРЧЭЭ
6 цаг    

УУРХАЙН БАЯЖМАЛЫН УУТЫГ ОРОН НУТАГТАА ҮЙЛДВЭРЛЭЖ ЭХЭЛЛЭЭ
6 цаг    

Сармагчин өөрийнхөө селфи зургийг эзэмших эрхгүй болов
6 цаг    

"Belly dance"-ийн сьюрприз...
6 цаг    

"Яг түүн шиг 3" шоунд жүжигчин С.Тэмүүжин оролцоно.
6 цаг    

Хайрандаа шатаж явдаг хосууд ижилсжээ.
7 цаг    

Халуун хүйтэн ус нь хүний биед хэрхэн нөлөөлдөг вэ?
7 цаг    

Кино болгоны дундуур бие давхар болж сандаргадаг Ч.Очгэрэл
7 цаг    


Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 89460-008, 7711-2424
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.