Мэдээ
УЛААНБААТАР ºC
USD АНУ доллар 2,495.23
2018 оны 10-р сарын 17
Мэдээлэл хайх:
Зөвлөгөө | 7 хоногийн тойм | Олны танил | Шар | Танин мэдэхүй | Түүхэн хүмүүс | Кино урлаг | Дуу хөгжим | Номын ертөнц | Гадаад мэдээ | +18

Гээгдсэн жилүүдээ нөхөх цаг.

НИЙТЛЭСЭН: 2017-12-07 17:56:48
Чөлөөт цаг > Фото мэдээ | Сэтгэгдэл: 0

-Малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч тэтгэврийн даатгалын шимтгэлээ нөхөн төлөх боломжтой-

Цаг хугацаа бидний хэнийг нь ч хүлээдэггүй. Хүн болгонд ижил тэгш олддог энэ боломжийг хэрхэн ашиглах, яаж өнгөрүүлэх нь угтаа амьдралын чанарыг тодорхойлж байдаг. Амжилт хийгээд алдаа, оноог ч ялгаагүй зөвхөн цаг хугацаагаар баримжаалж, өөрсдийн амьдралаа хүн эргэн дэнсэлж болох юм. Залуу насны чадал доройтох тэр цагт амьжиргаагаа таслахгүй залгуулах хэмжээний орлого хамгаас чухал. Үүнд бид насны багаас бэлтгэлтэй бөгөөд хариуцлагатай хандах шаардлагатай болж байна. 

Нэг л өглөө тэтгэвэрт гарахаа санаж тэвдэх бус түүнд бид бэлэн байх учиртай. Тиймээс өвөө, эмээ болох өтөл насныхаа санхүүгийн “эрх чөлөө”-г одооноос тооцоолж үзэхэд ер гэмгүй. Ийм хэрэгцээ цагийн аясаар урган гарч байна. “Тэтгэвэрт гарах хол байна даа” гэж алгуурлах тусмаа бид цаг их алддаг. Энэ хэнэггүй байдлаасаа болж хэчнээн олон жилийг гээгдүүлснээ яагаад заавал дараа нь ойлгох ёстой гэж. 

Ялангуяа, нийгмийн даатгалд сайн дураар хамрагдах иргэд насны өндөрт тэтгэвэр тогтоолгох гэж түмэн бэрхшээлтэй нүүр тулдаг. Үүний “зовлон”-г тойрч буй туулж гарсан Ж.Уранчимэг “Нийгмийн даатгалыг татвар гэж андуурч явж байснаа бодохоор энэ талын мэдлэг иргэн болгонд хэрэгтэй. Ажлын талбарт гарах гэж байгаа залуучуудад  нийгмийн даатгалын суурь ойлголт өгөх нь чухал байна” гэв. Тодорхой эрхэлсэн ажилтай, тогтмол цалинтай иргэн нийгмийн даатгалаа албан журмаар төлдөг бол хувиараа ажил, хөдөлмөр эрхэлж байгаа иргэний хувьд сайн дураар нийгмийн даатгалд хамрагдах боломж бий болсон. 

“Залуу идэр насаа хөгшрөхгүй юм шиг санаж явсан” үе хүний амьдралд олон. Хэдий ийм боломж өөрийнхөө ирээдүйд хайхрамжгүй хандаж үл болно. Ийм байдлаас үүдэн гарах сөрөг үр дагаварыг тоочоод барамгүй их . Тиймээс маргаашийн төлөө өнөөдөр нийгмийн даатгалд хамрагдах ёстойг эрт ухамсарлах тусмаа нийгмийн эрсдэлээ хаана гэсэн үг. Ач холбогдол нь амьдрал арвин байхад нийгмийн даатгалын шимтгэлээс өнөө дөлөх хэрэг байна уу. Чингэлтэй дүүргийн XIII хороонд амьдардаг Д.Түмэндэлгэр хотод суурьшаад арав гаруй жил болж байна. Түүнд мэргэжил сургалт, үйлдвэрлэлийн төв төгссөн гэх үнэмлэхээс өөр хүнд үзүүлчих зүйл үнэндээ байсангүй, 2006 онд. Орон хотын амьдралд учраа олох гэж явсаар гурван жил хар бор ажилд нухлагдсан тэрбээр нийгмийн даатгал гэж тухайн үед төлж байсангүй. Улирлын чанартай ажил голдуу хийж байсан болохоор даатгалын талаарх ойлголт ч дутуу дулимаг явж. Ажилд авсан газар ч нийгмийн даатгалын талаар дурдах нь бараг үгүй. 

Цалингаа л бүтэн авч байвал болох нь тэр гэж Д.Түмэндэлгэр эхэндээ бодож явлаа. Харин хорооны ажилтан түүнд нийгмийн даатгалын ашиг тусыг тайлбарлаж өгснөөр мань хүн ирээдүйд авах тэтгэвэр, эрүүл мэндийн даатгалын ач холбогдлыг долоон жилийн өмнө ийнхүү бүрэн хүлээн авчээ. Үүнээс хойш сар болгон нийгмийн даатгалд сайн дураар банкны зээлээ төлж байгаа мэт хариуцлагатай хандах болсноо тэрбээр өгүүлж байна. 

Хувиараа хөдөлмөр эрхэлж байгаа болон чөлөөт уран бүтээлч, малчин, лам санваартан гээд хэн ч байсан нийгмийн даатгалд сайн дураар хамрагдах боломжтойг эхэнд дурдсан. Заавал төрийн албан хаагч, аль нэг компани, үйлдвэрт ажиллаж байж нийгмийн даатгал төлөх эрх нээгддэг юм биш. Ийм зөрөөтэй ойлголт олны дунд одоо ч амь бөх байсаар. Энэ байдлаас болж өөрсдөө хохирогч болоод үлддэг. Нийгмийн даатгал зөвхөн тэтгэвэрт гарахад хэрэг болдог, үүнд л зориулсан өглөг бас авлага биш. Хэлж бус хийсч ирдэг хагацал, зовлонд ч тэтгэмж, тусламж болж, нийгмийн эрсдэлээс үзэл бодол, шашин, шүтлэг, нас, хүйс ялгалгүй хамгаалдаг. Энэ утгаараа өөртөө хийж буй хөрөнгө оруулалт гэж нийгмийн даатгалаа харах учиртай аж. Тэрчлэн ипотекийн зээл хөөцөлдөхөд ч өнөөх шимтгэл төлсөн дэвтэр орлогыг тодорхойлох баримт. 

Албан татвар гэж нийгмийн даатгалаас төвөгшөөх бус ахуй амьдралаа авч явахад нэмэр болох хуримтлал гэж үүнийг энгийнээр ойлгож болох юм. Өнөөдрийн нөхцөлд эрүүл мэнд, ниймгийн даатгалын санд хуримтлуулсан мөнгөө үр хүүхэддээ өвлүүлж болохгүй ч дунд хугацаанд ийм зохицуулалт бий болно гэж найдна. "Эв санааны нэгдэл"-д тулгуурласан манай улсын нийгмийн даатгалын тогтолцоонд шинэчлэх, сайжруулах зүйл дорвитой шинэчлэл хүлээж байгаа нь үнэн. Засгийн газар тодорхой түвшинд гал унтраах байдлаар ажилладаг боловч тодорхой гарц, боломжийг эрэлхийлж эхэлсэн болов уу. Олны дунд нийгмийн даатгалын хууль эрх зүйн мэдлэг тааруу байдлаасаа болж ажил олгогчтойгоо тэрсэлдэх маргаанд ялалт бус ялагдал хүлээсэн иргэний жишээ түгээмэл.  Үүнийг халах боломж хажууд байна. Тэр нь, бэлээхэн байгаа хуулиа уншиж судлах явдал юм. 

Дэлхийн хөгжиж буй орнуудтай харьцуулахад, нийгмийн даатгалын талаарх бидний ойлголт бас л сайнгүй хэвээр. Гэхдээ Азийн орнуудад нийгмийн даатгал Европтой харьцуулахад хожуу хөгжсөн ч гэлээ шинэ шатанд гарч чадсан. Үүний ололт ч манай улсад тусгалаа бага багаар олж явна. Нийгмийн даатгалын тогтолцоо төлөвшсөн орнуудад иргэдийн идэвх, оролцоо өндөр. Тухайлбал, Япон, БНСУ уг тогтолцооны загвар. Гэтэл Монгол Улс нийгмийн даатгалын тогтолцооны хувьд эдгээр оронтой харьцуулахад ирэдийн ирээдүйгээ төлөвлөн төсөөлж харах сэтгэлгээний ялгаа их харагддаг. Өөрөөр хэлбэл, манай иргэдийн энэ талаарх мэдлэг, боловсрол бага, мэдээлэл дулимаг байна аа гэсэн дүр зураг тодордог. 

Эдийн засгийн тамир тэнхээ, нөөц боломжоороо манай улсаас илүү гарсан ч ганц төрлийн тэтгэврийн тогтолцоог хэрэглэж байгаа орон цөөнгүй байна, цаана чинь. Харин манайх хоёр төрлийн буюу нийгмийн даатгалын болон халамжийн тэтгэвэртэй орны тоонд багтдаг. Нийгмийн даатгалдаа сайн дураар хамрагдсан иргэний өмнө тэтгэвэрт гарахын зовлон үгүй. Малчин, хувираа хөдөлмөр эрхлэгчийн тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх тухай хууль ирэх оноос хэрэгжиж эхэлнэ. Ингэснээр цаг хугацаа алдсан, эдийн засгийн бололцоо тааруу байсан он жилүүдээ нөхөх нөхцөл иргэдэд бүрдэх юм. Өөрөөр хэлбэл, нийгмийн даатгалын дэвтэр дээр гээгдсэн жилүүдээ сэргээх цагийн зүү гүйж эхэллээ. 

 

Эх сурвалж: "Засгийн газрын мэдээ" сонин

Таны ямар жилтэй вэ?
Та Like дарж саналаа өгсөн ч таны санал нэмэгдэхгүй байвал Confirm дээр дарж саналаа баталгаажуулна уу! Та саналаа өгсөнөөр Facebook дээрээ өөрийн жилийн зурхайг хүлээн авч байх болно.
Мэдээ таалагдсан бол like & share хийнэ үү:


БУСАД

 
 
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

 

СЭТГЭГДЭЛ
ШИНЭ МЭДЭЭ
СУУЦ ӨМЧЛӨГЧДИЙН ХОЛБООНЫ ДЭЭД ЗӨВЛӨЛИЙНХӨН ШИЛДГҮҮДЭЭ ТОДРУУЛЛАА
5 цаг    

“ЦЭНХЭР ДЭЛГЭЦ”-ИЙН ДУЭЛЬ БУЮУ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ & САНГИЙН САЙД
5 цаг    

ОХУ-ЫН ХЭЛ ЗАСАЛЧ ЯРИАНЫ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ХҮҮХЭДТЭЙ АЖИЛЛАХ АРГАЗҮЙД СУРГАЖ БАЙНА
5 цаг    

НИЙТ 21 ХҮҮХЭД ГЭМТ ХЭРЭГТ ХОЛБОГДЖЭЭ
5 цаг    

ИХЭНХ НУТГААР ЭНЭ САРЫН 19-НӨӨС ХҮЙТЭРНЭ
5 цаг    

ХӨНГӨВЧЛӨХ, УЛАМЖЛАЛТ ЭМЧИЛГЭЭНИЙ ТАСАГ НЭЭЛЭЭ
5 цаг    

“YOUTUBE”-ЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ТҮР ХУГАЦААНД ДОГОЛДЖЭЭ
5 цаг    

МАНАЙ ГАРАГ ДЭЭР 3,4 ТЭРБУМ ХҮН ӨДӨРТ 5,5 ХҮРЭХГҮЙ АМ.ДОЛЛАРААР АМЬ ЗОГООЖ БАЙНА
5 цаг    

МАЛЧИД ХҮССЭН ҮЕДЭЭ ЦАГ АГААРЫН МЭДЭЭГ АВАХ БОЛОМЖ БҮРДЭВ
5 цаг    

УЛС ОРНОО НЭГТГЭХ ЯАМНЫ САЙД УМАРД СОЛОНГОСООС ОРГОН ЗУГТСАН ХҮМҮҮСТЭЙ УУЛЗАХАД БЭЛЭН БАЙНА
5 цаг    

"ХАНАРУ МАРТ” ХХК НЬ ХУГАЦАА НЬ ДУУССАН БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙ ШОШГЫГ ЗАССАН ЗӨРЧИЛ ИЛРЭВ
5 цаг    

МОНГОЛБАНКНЫ ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙГ ОГЦРУУЛАХ АСУУДЛЫГ ХӨНДӨНӨ ГЭВ
6 цаг    

ТҮҮХЭН ОЙГ ТОХИОЛДУУЛАН МЭНДЧИЛГЭЭ ДЭВШҮҮЛЭВ
6 цаг    

ОХУ-ЫН ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ТЭТГЭЛГЭЭР СУРАЛЦАХ ЭРХИЙГ ГУРВАН СУРАГЧ АВЛАА
6 цаг    

ХОТТОЙ МАЛ РУУ НЬ ДАЙРСАН ХЭЭРИЙН БООХОЙГ ГАРАА НУДАРЧ АЛЖЭЭ
6 цаг    

ГИХГ АЛБА ХААГЧДЫНХАА МЭДЛЭГ, УР ЧАДВАРЫН ТҮВШИНГ ТОГТООВ
6 цаг    

КАЗАХСТАН УЛС 500 МЯНГАН АМ.ДОЛЛАРЫН ТУСЛАМЖ ҮЗҮҮЛЭВ
6 цаг    

ЗӨВЛӨЛТИЙН ҮЕИЙН ХӨШӨӨНҮҮДИЙГ БУУЛГАСНЫ ХАРИУД ОХУ ПОЛЬШИД ХОРИГ АРГА ХЭМЖЭЭ АВЧ МАГАДГҮЙ
6 цаг    

Б.ДЭЛЭГДОРЖИЙН НЭРЭМЖИТ УЛСЫН УРАЛДААНЫ ГРАНПРИ ШАГНАЛТАНГ ТАВАН САЯ ТӨГРӨГӨӨР УРАМШУУЛНА
7 цаг    

УИХ-ЫН ДЭД ДАРГА Л.ЭНХ-АМГАЛАН ОУПХ-НЫ АССАМБЛЕЙН 139 ДҮГЭЭР ЧУУЛГАНД ҮГ ХЭЛЭВ
7 цаг    

"ШИВЭЭ ОВОО" НҮҮРСНИЙ УУРХАЙН ДЭРГЭД ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЭХ ҮҮСВЭР БАРИХ ТӨЛӨВЛӨГӨӨ БОЛОВСРУУЛНА
7 цаг    

ХӨВСГӨЛИЙН БРЕНД ҮЙЛДВЭРЛЭГЧЭЭР “АЛТАН ДУУЛГА” КОМПАНИ ШАЛГАРЛАА
7 цаг    

АХБ-ТАЙ ХАМТРАН “СЭРГЭЭГДЭХ ЭРЧИМ ХҮЧИЙГ НЭМЭГДҮҮЛЭХ ТӨСӨЛ” ХЭРЭГЖҮҮЛНЭ
7 цаг    

ДЭЛХИЙН ДУЛААРЛЫН УЛМААС ШАР АЙРАГ ХОВОРДОЖ, ҮНЭ НЬ ӨСНӨ
7 цаг    

ЗАСГИЙН ГАЗРААС ХУУЛИЙН 4 ТӨСӨЛ ӨРГӨН БАРИЛАА
7 цаг    

Э.БОЛОРЧУЛУУН: ЯВГАН ХҮНИЙ ЗАМ, ТАЛБАЙГ ЧӨЛӨӨЛӨХ АЖЛЫГ ЭРЧИМЖҮҮЛЖ 187 БАЙРШИЛД ГАЗАР ЧӨЛӨӨЛНӨ
7 цаг    

Ж.БОЛДБААТАР: ХАЛАГДСАН 2000 ГАРУЙ ЦЭРГИЙГ АЖЛЫН БАЙРААР ХАНГАХ БОЛОМЖ БҮРДСЭН
7 цаг    

“ӨНӨӨГИЙН МОНГОЛЫН НИЙГМИЙН УЛС ТӨРИЙН ХАРИУЦЛАГА, ЁС ЗҮЙН ЗАНГИЛАА" ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ БАГА ХУРАЛ БОЛЛОО
7 цаг    

ШИНЭ ЦУВРАЛЫН УХААЛАГ УТАСНУУД НЬ “APPLE”-ТЭЙ ӨРСӨЛДӨХӨД ТУС БОЛНО ГЭЖ ҮЗЭЖ БАЙНА
8 цаг    

“СПОРТ БА ХӨГЖИЛ” УЛСЫН ЗӨВЛӨГӨӨНД 500 ГАРУЙ ТӨЛӨӨЛӨГЧ ОРОЛЦОНО
8 цаг    

БНАСАУ ДАХЬ ХҮНИЙ ЭРХИЙН БАЙДЛЫН ТАЛААРХ ШИНЭ ТОГТООЛ БОЛОВСРУУЛЖ БАЙНА
8 цаг    

ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА ЕРӨНХИЙ САЙДАД АЛБАН БИЧИГ ХҮРГҮҮЛЭВ
8 цаг    

ГЕРМАН ДОГ ҮҮЛДРИЙН НОХДЫН ЦУГЛАРАЛТ БОЛНО
8 цаг    

ЭРХҮҮГИЙН ИХ СУРГУУЛИЙН 100 ЖИЛИЙН ОЙГ УЛААНБААТАР ХОТНОО ТЭМДЭГЛЭХЭД ДЭМЖЛЭГ ХҮСЭВ
8 цаг    

ИРЭХ ТӨСВӨӨС 15 ХУВЬ ХЭМНЭЖ, ГУРВАН “АЖ ҮЙЛДВЭРИЙН КОМБИНАТ” БАЙГУУЛАХ АЛБАН БИЧИГ ХҮРГҮҮЛЭВ
8 цаг    

СОЁЛЫН ӨВИЙН ДАРХЛААНЫ АСУУДЛЫГ МЭРГЭЖЛИЙН ТҮВШИНД ЗӨВЛӨЛДӨЖ, ДҮГНЭХ ШААРДЛАГАТАЙ
8 цаг    

ИЗРАИЛЬ ГАЗЫН ЗУРВАСТ АГААРЫН ЦОХИЛТ ӨГЧ ЭХЭЛЖЭЭ
8 цаг    

Д.СУМЪЯАБАЗАР:ИРЭХ САРД ДЭЛХИЙН ЗАХ ЗЭЭЛД ШАТАХУУНЫ ҮНЭ ӨСӨХ ХАНДЛАГАТАЙ БАЙНА
8 цаг    

Д.ЦОГТБААТАР САЙД "ВАЛДАЙН 15 ДУГААР БАГА ХУРАЛ"-Д ИЛТГЭЛ ТАВИВ
8 цаг    

ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭЦИЙН 12 ДУГААР ДҮГНЭЛТИЙГ ХҮЛЭЭН АВАХЫГ ДЭМЖЛЭЭ
8 цаг    

“AMAZON” КОМПАНИ АНУ-ЫН БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМТАЙ ХАМТРАН АЖИЛЛАХААС ТАТГАЛЗАХГҮЙ ГЭЖ МЭДЭГДЖЭЭ
8 цаг    

ДАШТ-2018 ОРОСЫН ЭДИЙН ЗАСАГТ 952 ТЭРБУМЫГ АВЧИРЖЭЭ
8 цаг    

ШИНЬЖААН ДАХЬ УЙГУРУУДЫГ ДАХИН ХҮМҮҮЖҮҮЛДЭГ ТӨВҮҮДИЙН ТАЛААР АНХ УДАА ДУРДЖЭЭ
8 цаг    

Н.БАЯРТСАЙХАН: ИРЭХ ОНД ТӨЛӨХ 380 САЯ АМ.ДОЛЛАРЫН ЭХ ҮҮСВЭРИЙГ БҮРДҮҮЛСЭН
8 цаг    

АМЬДРАХУЙГААС ХАДАХ ДУУН
8 цаг    

БРАЗИЛИЙН ЕРӨНХИЙЛӨГЧ АВЛИГА АВСАН БОЛОН МӨНГӨ УГААСАН ХЭРЭГТ ХОЛБОГДЖЭЭ
8 цаг    

ЧЕХИЙН АВТОМАШИНЫ ҮЙЛДВЭР МОНГОЛООС АЖИЛЛАХ ХҮЧ АВНА
8 цаг    

ДӨРГӨН СУМЫНХАН ДУУН ЦАЦАЛ ТОГЛОЛТОО ТОЛИЛУУЛАВ
8 цаг    

ЧӨЛӨӨТИЙНХӨН ДЭЛХИЙН АВАРГЫН ТӨЛӨӨ ХҮЧ ҮЗЭХЭД БЭЛЭН БОЛЖЭЭ
8 цаг    

ТУРК КУРД БОСОГЧДЫН ЭСРЭГ ЦЭРГИЙН АЖИЛЛАГААГАА ӨРГӨЖҮҮЛНЭ
9 цаг    


Нүүр хуудас | Фото мэдээ | Видео мэдээ | Сурталчилгаа байршуулах | Холбоо барих Утас: 89460-008, 7711-2424
© 2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. ARDCHILAL.MN.